Denker der Nederlanden David Van Reybrouck bekommert zich vol overgave over onze wereld. Ondanks alle ellende, bezingt hij in De verwondering met zijn tedere blik de schoonheid en goede krachten. ‘Cynisme is romantiek voor gevorderden. Ik hoop daar nooit te komen.’
Hoe houden we het vol in barre tijden? Die vraag staat centraal in De verwondering met David Van Reybrouck.
‘De naoorlogse belofte van ‘samen vooruit’ wordt kapotgemaakt door oude mannen die zelf het product zijn van die naoorlogse periode’, beschrijft hij aan tafel bij Annemiek Schrijver. ‘De jongere generaties zijn dit jaar wereldwijd de straat opgegaan omdat ze die belofte opnieuw willen.’
Vooruit durven denken
Van Reybrouck houdt zich als Denker der Nederlanden bezig met vérdenken: ‘Ver vooruit en achteruit durven denken, maar ook in de breedte en de diepte.’ De belangrijkste thema’s in het oeuvre van deze ontdekkingsreiziger zijn democratische vernieuwing, ons koloniale verleden en de toekomst van onze planeet.
Talent voor cynisme
Hoewel David de huidige onvrede in de samenleving goed kan begrijpen, maakt hij zich zorgen over de kant die het opgaat. ‘De westerse democratie is een bioscoopzaaltje dat leeg aan het lopen is, omdat de film toch minder spannend is dan beloofd. Dat vind ik zeer zorgwekkend.’
En tegelijk is hij toch niet cynisch over de toekomt. ‘Ik heb weinig talent voor cynisme. Cynisme is romantiek voor gevorderden, en ik hoop daar nooit te komen.’ Dat komt onder meer door zijn tedere blik, waarmee hij genoeg reden tot hoop ontwaart.
‘Ik heb het allergruwelijkste van de mens gezien, maar ik slaag er niet in om van weersomstuit misantroop te worden. Er is altijd het vermogen om anders en beter te doen. Ik blijf ontroerd worden door de morele moed van sommige mensen.’
De wereld opwarmen
Als kind redde David een pasgeboren lammetje uit een sneeuwstorm. ‘Ik probeerde het op te warmen met een haardroger en wat melk, maar het was reddeloos.’ Achteraf ontdekte hij dat hij het lammetje van binnenuit had moeten opwarmen, door samen onder een deken te kruipen.
Het blijkt een prachtige metafoor voor wat hij nu in leven en werk probeert te doen. ‘Ik ga je niet redden, maar we kunnen wel een beetje warmte delen.’
In De verwondering deelt Van Reybrouck niet alleen zijn warmte, maar vooral zijn inzichten. ‘Ik wil het leed in de wereld niet ontlopen, maar ik neem het ook niet integraal op de schouders.’ En hij deelt het ultieme gedicht, dat op zijn uitvaart voorgedragen mag worden, en dat hem telkens weer diep ontroert.
De verwondering met David Van Reybrouck is te zien op zondag 15 november om 08.25 uur bij KRO-NCRV op NPO 2
Niks missen van De verwondering?
Schrijf je dan in voor de KRO-NCRV inspiratienieuwsbrief
