Een celebrant is een persoon die (mede) voorgaat in een liturgische bijeenkomst.
Het Nederlandse woord ‘celebrant’ komt via het Franse célébrant van celebrans, het tegenwoordig deelwoord van het Latijnse werkwoord celebrare, dat ‘samenkomen om te eren’, ‘bekendmaken’, ‘de lof zingen’ en ‘vaak beoefenen’ betekent; oorspronkelijk betekende het ‘in grote getalen bezoeken’, van het bijvoeglijknaamwoord celeber ( = ‘gefrequenteerd’, ‘dichtbevolkt’, ‘drukbezocht’); de etymologie ervan is onbekend. Ervan afgeleid is ook het Franse bijvoeglijk naamwoord célèbre, dat ‘beroemd’ en ‘gevierd’ betekent, en célébration, dat ‘voltrekking van een religieus ceremonieel’ en ‘viering’ betekent.
In het rooms-katholieke jargon is ‘celebrant’ de aanduiding van een geestelijke of bevoegde lekengelovige die voorgaat in een liturgische bijeenkomst, zoals een eucharistieviering of een vesperdienst.
Een tot priester gewijde persoon die als eucharistisch voorganger de Heilige Mis opdraagt, wordt ‘hoofdcelebrant’ genoemd. Priesters die samen met de hoofdcelebrant aan of rond het altaar staan, worden ‘concelebranten’ genoemd; gezamenlijk spreken de concelebranten met de hoofdcelebrant tijdens het Eucharistisch Gebed de zogeheten Instellingswoorden uit; een concelebrant kan door de hoofdcelebrant worden aangewezen om een gedeelte van het Eucharistisch Gebed te reciteren waarin gebeden wordt voor de Kerk, de wereld, de levenden en de overledenen (intercessiegebeden).