Nog geen anderhalf jaar geleden zaten ze samen in de Sixtijnse Kapel tijdens het conclaaf: Luis Tagle en Robert Prevost.
door Stijn Fens
Toen het voor de een spannend werd en diens naam steeds vaker klonk bij het voorlezen van de uitgebrachte stemmen, gaf de ander hem een snoepje. Zeventien maanden later is de een paus en is de ander opgeklommen tot de eerste onder de kardinalen.
Vandaag werd bekend dat paus Leo XIV zijn goedkeuring heeft gegeven aan de verkiezing door de kardinaal-bisschoppen van de Filipijnse kardinaal Luis Antonio Tagle tot deken van het kardinalencollege. ( Zoals mijn collega Christopher Lamb terecht opmerkt: dat is de rol die Ralph Fiennnes speelde in Conclave.)
Tijdens het pontificaat van een paus heeft zo’n deken vooral representatieve taken, zoals het celebreren van uitvaartmissen voor overleden kardinalen. Zijn rol wordt pas echt essentieel als een paus sterft of aftreedt. Hij roept dan alle kardinalen naar Rome, zit de algemene congregaties van het preconclaaf voor, is hoofdcelebrant bij de uitvaart van de overleden pontifex en gaat voor in de mis Pro Eligendo Romano Pontifice, op de dag dat het conclaaf begint. Daarnaast, ook niet zomaar iets, leidt hij het conclaaf. Tenminste, als hij nog geen tachtig is bij het vacant worden van de Stoel van Petrus.
Daar is bij Tagle voorlopig nog geen sprake van. Hij is pas 69 jaar en kan nog hopen een conclaaf als deken van de meest exclusieve herensociëteit ter wereld mee te maken. Zijn voorganger kardinaal Re, die ik hierbij dank voor bewezen diensten en vooral voor zijn preek tijdens de uitvaartmis van Franciscus, was al vijfentachtig toen hij tot deken werd verkozen. Tagle heeft nog veel toekomst voor zich. Een felicitatie waard.
Tagle was aartsbisschop van Manilla toen Franciscus hem in 2019 naar Rome haalde en hem prefect maakte van de Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren, de machtige Propaganda Fide, verantwoordelijk voor een groot deel van de bisschopsbenoemingen in de wereld. Bij de curiehervorming door paus Franciscus in 2022 werd de congregatie van Tagle samengevoegd met de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Nieuwe Evangelisatie tot het nieuwe Dicasterie voor de Evangelisatie. Tagle verloor zijn positie als prefect en werd pro-prefect. De paus werd zelf prefect. Dat was een kleine aderlating voor de Filipino, maar hij bleef wel verantwoordelijk voor de voormalige missiegebieden.
Overigens maakte Tagle weinig indruk in Rome. Toch werd hij in aanloop naar het conclaaf van vorig jaar veel genoemd als pauswaardige kardinaal, en dan vooral door Italiaanse media. Zijn collega-kardinalen waren niet onder de indruk van zijn kandidatuur. Velen herinnerden zich de grote problemen bij Caritas Internationalis, de confederatie van rooms-katholieke liefdadigheidsinstellingen, waarvan Tagle zeven jaar president was, tot Franciscus in november 2022 het volledige bestuur, de Filipijnse kardinaal incluis, ontsloeg.
Tagle was dus bij voorbaat kansloos voor het pausschap, ook al omdat hij misschien wel te veel leek op paus Franciscus. Kardinalen kiezen zelden of nooit een kopie van de vorige paus. Toch zagen veel van zijn tegenstanders in de Kerk in hem nog altijd een groot gevaar toen begin mei 2025 het conclaaf steeds dichterbij kwam. Zijn kansen om paus te worden, die al niet groot waren, moesten verder om zeep worden geholpen. En dus haalden ze een filmpje uit 2019 tevoorschijn waarin Tagle het nummer Imagine zingt, in traditionalistische kringen een nummer dat van elke playlist wordt geweerd. Dit vanwege een tekstregel als Imagine there’s no heaven. (wil je Tagle zien zingen, klik hier: Luis Tagle zingt ‘Imagine’)
Maar die sloeg Tagle nu juist over in zijn vertolking van deze klassieker van John Lennon. Ook de passage Nothing to kill or die for. And no religion too liet hij, verstandig als hij is, achterwege. De vraag blijft of er bij de Filipijnse versie van The Voice ook maar één stoel zou zijn omgedraaid, maar Tagles enthousiasme is aandoenlijk, al is hij niet heel toonvast. Hoe dan ook, het was een klein stormpje in een heel groot glas water. Het heeft Tagle dus ook niet de uitverkiezing gekost, want hij maakte toch al geen kans.
Robert Prevost en Luis Tagle zaten door hun rang in het kardinalencollege tijdens alle rouwplechtigheden rond paus Franciscus, diens uitvaart en het conclaaf naast elkaar. Ze trokken met elkaar op tijdens wat voor elke kardinaal toch een hoogtepunt in zijn leven is. Of je nu paus wordt of niet. Na 8 mei 2025 bleef de band tussen de twee hecht. Nog vorige maand was Tagle de officiële delegaat van paus Leo bij de zaligverklaring van de Amerikaanse aartsbisschop en katholieke influencer avant la lettre Fulton Sheen in in St. Louis. En nu Tagle deken is van het kardinalencollege zullen we hem nog vaker in de buurt zien van Leo. Want ook bij leven verricht de deken veel ceremoniële taken, vaak in het bijzijn van de pontifex. En ergens, heel erg in de verte, is er nog die andere plechtigheid, waar de hele wereld dan naar kijkt.
