In het kader van Women’s History Month gaan wij elke week een artikel toewijden aan het thema #WomenEmpowerment.
Deze week trappen we af met een lijst van 8 historische #PowerVrouwen die iets hebben betekend voor onze huidige positie. Neem je rechten niet voor lief, zus. Deze vrouwen hebben hard voor onze vrijheid gestreden. Lees verder en laat je vooral inspireren, want er is nog genoeg werk aan de winkel!
1. Aletta Jacobs
Laten
we beginnen met onze Nederlandse Aletta Jacobs (1854 – 1929). Aletta was een
arts, feminist en een pacifist. Ze was niet de eerste vrouwelijke student, maar
wel de eerste die haar universitaire studie helemaal afrondde. Dat maakt haar
in 1877 de állereerste vrouwelijke arts in Nederland. Daarnaast was ze de
bekendste vertegenwoordiger van de eerste feministische golf, waarin vrouwen
streden voor gelijke rechten als het ging om onderwijs, arbeid en zelfs
stemrecht! Daarna reisde ze de wereld rond om zich in te zetten voor
vrouwenrechten. Ik zeg #PowerVrouw!
2. Sojourner Truth
Wie
zich heeft verdiept in de geschiedenis van de slavernij of in Amerikaanse
burgerrechtenbeweging heeft ongetwijfeld gehoord van Sojourner Truth (1797 –
1883). Truth was een Amerikaanse burgerrechtenactiviste. Ze werd geboren in een
tot slaaf gemaakt gezin in New York, en werd na haar ontsnapping bekend door
haar strijd voor de rechten van de vrouw en voor afschaffing van de slavernij.
Haar bekendste toespraak was op een bijeenkomst voor vrouwenrechten in Ohio. Ze
riep “Ain’t I a Woman?”, en kaartte daarmee het verschil tussen de positie van
witte vrouwen en tot slaaf gemaakte Zwarte vrouwen aan. Hiermee probeerde deze
#PowerVrouw de witte Amerikaanse vrouwen te betrekken bij haar bredere strijd
voor gelijkheid.
3. Fatima alFihri
Je
zal het misschien niet geloven, maar ’s werelds állereerste universiteit is
opgericht door een vrouw! En wel een Tunesische #PowerVrouw genaamd Fatima
alFihri. Vroeg in de 9e eeuw reisde ze met haar vader en zus naar
Marokko. Met de erfenis die ze ontving na het verlies van haar vader richtte ze
een moskee en onderwijsinstelling op voor haar community. Langzamerhand
ontwikkelde deze tot de Universiteit van AlQarawiyyin, genaamd naar alFihri’s
geboorteplaats Qayrawan in Tunesië. En laat dat nou de állereerste en de álleroudste
universiteit ter wereld zijn. Bedankt Fatima!
4. Mary Wollstonecraft
Een
van de allereerste feministische werken werd geschreven door Mary Wollstonecraft (1759 1797). Wollstonecraft was een Engels schrijfster en voorvechter voor
vrouwenrechten. Ze werd vooral bekend door haar manifest A Vindication of
the Rights of Woman uit 1792. Hierin beargumenteerde ze dat de rechten van
de man ook voor de vrouw moesten gelden. Destijds was de heersende opvatting
dat vrouwen van nature een zwakke rede en moraliteit zouden hebben, en dat ze daarom
geen onderwijs mochten krijgen. Wollstonecraft ging hier tegenin door te zeggen
dat de achterstandspositie van de vrouw puur door de ongelijke maatschappelijke
omstandigheden kwam. Helaas kreeg ze door haar moedige uitspraken ook veel
kritiek. Maar dat maakte haar werk niet minder invloedrijk. #PowerVrouw!
5. Simone de Beauvoir
Simone
de Beauvoir (1908 1986) was een Franse filosofe, schrijfster en feminist. In 1949
bracht zij het boek De Tweede Sekse uit die veel invloed zou hebben op de
vrouwenbeweging. In dat boek beschreef de Beauvoir dat vrouwen worden
aangemoedigd om te kiezen voor een passieve levensvorm. Dit benadrukt ze door
te zeggen dat je niet geboren wordt als vrouw, maar dat je tot vrouw wordt
gemaakt door de samenleving. Daarnaast beargumenteert ze dat de vrouw in deze
maatschappij altijd op de tweede plaats komt. Vandaar de benaming ‘De Tweede Sekse’. Haar boek beïnvloedt de wereldwijde vrouwenbeweging tot op de dag van
vandaag.
6. Şirin Tekeli
Şirin
Tekeli (1944 2017) was een geleerde, schrijver, vertaler, feminist en activist.
Tekeli was een van de voortrekkers van de tweede feministische golf in Turkije.
Ze liet zich beïnvloeden door het werk van Simone de Beauvoir. In de jaren ‘80
zette ze zich in voor de verbetering van de positie van de vrouw. Ze deed dit
door mee te doen aan campagnes en protesten. Zo vroeg ze aandacht voor thema’s als seksueel geweld en moord op gescheiden
vrouwen. #PowerVrouw!
7. Frida Kahlo
Je
hebt vast wel een kunstwerk van haar gezien. Frida Kahlo (1907 1954) was een
Mexicaanse kunstschilderes. Ze staat bekend om haar zelfportretten waarin vooral
haar wenkbrauwen opvallen. Kahlo weigerde om haar lichaams en gezichtshaar te
scheren. Daarnaast schilderde ze échte vrouwen en hun échte ervaringen. Hiermee
vroeg ze aandacht voor taboes zoals abortus, miskramen, geboorte en
borstvoeding. Haar vrijgevochten geest was en is nog steeds een voorbeeld voor
vrouwen wereldwijd. Wat een #PowerVrouw!
8. Angela Davis
De
laatste #PowerVrouw heeft veel betekend in de geschiedenis, maar is gelukkig
nog steeds met ons en actief in het heden. Angela Davis (1944) is een
Amerikaanse filosoof, schrijver, professor, activist en feminist. Ze werd
vooral bekend door haar strijd in de burgerrechtenbeweging in de jaren ’60 en
’70. Ze is een groot voorbeeld voor de Zwarte feministische beweging. Net zoals
Sojourner Truth vindt Davis dat feminisme vooral op witte vrouwen gericht is.
Daarnaast richtte de burgerrechtenbeweging zich vooral op mannen. Tot op de dag
van vandaag strijdt Davis ervoor dat activisten verschillende vormen van
discriminatie tegelijk bestrijden, en elkaar niet buitensluiten.
Dit
waren slechts een paar van de #PowerVrouwen die voor onze rechten hebben
gevochten. Gelukkig zijn we al een stuk verder dan eeuwen geleden, maar helaas
genieten we als vrouwen nog steeds niet een 100% gelijke positie ten opzichte
van mannen. Neem je huidige rechten niet voor lief, zus. Laat je inspireren. Zie
je onrecht? Laat je horen! Samen staan we sterker. Women’s rights are human
rights!
Geschreven door Eda Külekçi
