Madrid, 11 januari 2026De Spaanse regering en de Katholieke Kerk hebben onlangs een baanbrekend akkoord bereikt om slachtoffers van seksueel kindermisbruik binnen kerkelijke instellingen beter te ondersteunen. Daarmee wordt een systeem in gang gezet, waarbij de overheid garandeert dat de kerk ten opzichte van slachtoffers haar verantwoordelijkheid neemt.

De overeenkomst werd afgelopen week ondertekend door enerzijds justitieminister Félix Bolaños García en anderzijds aartsbisschop Luis Argüello García van Valladolid (voorzitter van de Spaanse Bisschoppenconferentie) en broeder Jesús Díaz Sariego O.P. (voorzitter van de Spaanse Conferentie van Religieuzen).

Het akkoord voorziet in een stapsgewijs proces om slachtoffers te erkennen en te compenseren, met name in gevallen waar juridische stappen niet meer mogelijk zijn omdat de feiten zijn verjaard of de daders zijn overleden. De Unidad de Víctimas del Defensor del Pueblo (UVDP), de slachtofferafdeling van de nationale ombudsman, speelt hierin een centrale rol als eerste aanspreekpunt en als definitieve beslisser bij geschillen.

Het proces begint met de aanmelding door het slachtoffer zelf bij de UVDP, waarbij privacy en bescherming van persoonsgegevens zijn gewaarborgd. Vervolgens luistert de UVDP naar het verhaal van het slachtoffer en doet een voorstel voor erkenning en compensatie. Dit voorstel kan bestaan uit symbolische, herstellende, spirituele en/of financiële maatregelen.

Het voorstel wordt vervolgens voorgelegd aan een speciale kerkelijke commissie, die binnen een bepaalde termijn kan instemmen of bezwaar maken. Het slachtoffer krijgt zowel het voorstel van de UVDP als de reactie van de kerk te zien en kan hierop reageren. Als beide partijen instemmen, wordt het voorstel definitief. Bij geschillen wordt de zaak voorgelegd aan een gemengde commissie van kerk en overheid.

Als er geen unanimiteit wordt bereikt, probeert de UVDP alsnog tot een consensus te komen. Lukt dat niet, dan neemt de UVDP de uiteindelijke beslissing. De kerk is verplicht de afgesproken compensatie uit te voeren. Als de kerk dit niet doet, zijn de betrokken bisdommen, instituten of religieuze organisaties verantwoordelijk voor de nakoming ervan.

Het akkoord markeert een fundamentele verandering in de aanpak van misbruikzaken in Spanje. Voor het eerst wordt de kerk verplicht om compensatie te bieden, ook als de daders niet meer vervolgd kunnen worden.