Verkondiging 13 september 2026
St. Jozefkapel te Dongen
Parochievicaris Lars Peetam
Lezingen:
Sirach 27, 30 - 28, 7
Romeinen 14, 7-9
Matteüs 18, 21-35
Van harte vergeving schenken, horen we in het evangelie. Maar hoe vaak hoor je ook niet: ik kan hem of haar niet vergeven. Iets wat je je helemaal kunt voorstellen bij slachtoffers van brute oorlogsmisdaden, laffe terreuraanslagen of zinloze geweldsdelicten. Hebben de daders wel recht op vergeving als ze keer op keer hetzelfde kwaad hebben bedreven? Hoe kun je zoiets ergs vergeven, hoe kun je dan zeggen ‘zand erover’?
Petrus vraagt aan Jezus of tot zeven keer vergeven voldoende is. Zeven is in de bijbel het getal van de volledigheid, dat moet dan toch genoeg zijn, niet? Nee, zegt Jezus, niet zevenmaal, maar zevenmaal zeventigmaal: geen grens stellen aan de vergeving.
Kun je dat wel vragen van een mens; zo vergevingsgezind zijn als God?
Misschien vergt het een bovenmenselijke kracht en misschien kun je als mens wel zover komen. Maar niet in 1 keer. God gaat met ons stapje voor stapje vooruit, Hij heeft geduld. In het evangelie biedt Jezus ons een 3-stappen-plan naar een vergevende levenshouding:
Stap 1: ‘Wanneer mijn broeder tegen mij misdoet’. Dus niet zomaar iedereen beginnen te vergeven; eentje tegelijk. En bovendien gaat het om een broeder: een geloofsgenoot, iemand met wie je een geestelijke band hebt. Zou je die ene persoon kunnen vergeven? Dat is de eerste stap.
Stap 2: Het besef laten doordringen dat we tegenover God allemaal in het krijt staan: 10.000 talenten zegt de gelijkenis. Dat krijg je nooit bij elkaar. ‘Hij had niets om mee te betalen.’ Zijn enige redding is de kwijtschelding van de schuld: dan loopt de heer dus in wezen mis wat Hem toekomt, daar lijdt Hij dan eigenlijk onrecht in. Maar hij is ertoe bereid, Hij laat het over z’n kant gaan, Hij doet zich niet gelden.
Waarom? Omdat de dienaar hem erom smeekt: ‘Heb geduld en ik zal u alles betalen.’ De dienaar toont zijn goede wil: hij maakt het goed, als hem maar voldoende tijd gegeven wordt. Maar God weet van tevoren al dat hij dat bedrag nooit bij elkaar krijgt. De bijna kinderlijke poging tot zelfbehoud en tot redding van zijn gezin, raakt God echter in het hart: ‘De heer kreeg medelijden en schold hem al zijn schulden kwijt; 10.000 talenten, meer dan een leven lang werk. God vergeet het, dat maakt je nederig. Als God zo goed en medelijdend is, wie ben ik om dan aan wrok en wraakgevoelens vast te houden die ruimte creëren voor gramschap en haat?
Stap 3: De derde sleutel tot een vergevende levenshouding is: medelijden. God vergeeft uit medelijden. Dus als wij echt van harte, vanuit het hart een ander willen vergeven, dan gaat dat alleen als er medelijden in ons is. Wie medelijden leert voelen met degene die hem iets heeft aangedaan, die houdt op zelf slachtoffer te zijn of te spelen. En wie geen slachtoffer meer is, kan vergeven.
De koning uit de gelijkenis ziet niet langer het onrecht dat hem wordt aangedaan, maar hij ziet alleen het leed dat veroorzaakt wordt als hij bij zijn eis om genoegdoening blijft. Want het is nooit genoeg: iets dat een ander je misdaan heeft, blijft altijd een soort wond of op z’n minst een gevoelig litteken: daar kan geen spijtbetuiging iets aan veranderen. En niet of nooit vergeven lost de eigen pijn bovendien niet op. Medelijden is waarschijnlijk de belangrijkste sleutel tot vergeving, medelijden met degene die je smeekt en vraagt, die lijdt onder wat hij nagelaten heeft, want daar gaat het hier om. Een broeder, een geloofsgenoot, die je herhaaldelijk tekort heeft gedaan en daar onder lijdt en zijn goede wil toont.
Beginnen met één enkele persoon dichtbij je, beginnen bij het medelijden van God met ons en beginnen met het ontwikkelen van een medelijdend hart, een hart dat dezelfde vorm krijgt als Gods hart. Wanneer ons het gelukt is 1 broeder of zuster die iets tegen ons misdaan heeft van harte te vergeven, dan hebben we een stap gezet naar de volmaaktheid in de liefde die God ons voorhoudt: het beminnen van de naaste als jezelf, omdat je boven God niets bemint. Een klein stapje in de richting van het hart van God, dat zoveel medelijden kent dat zelf daders van terreuraanslagen niet hoeven te wanhopen als ze om vergeving zouden smeken. Vergeving kunnen schenken is een boodschap van hoop voor de mensheid. Het is de boodschap van heel het evangelie.
