15 maart 2026
Zondag 'Laetare, de vierde zondag van de Veertigdagentijd
Kathedrale Basiliek St. Bavo te Haarlem
Mgr. Jan Hendriks
We zullen het allemaal weleens hebben meegemaakt, dat we veel vertrouwen stelden in een bepaalde persoon die helaas ons vertrouwen niet waard bleek. Achteraf moesten we dan misschien zeggen dat we allerlei signalen niet goed hadden opgevangen, onze ogen gesloten hadden voor bepaalde aanwijzingen, dat de manier van doen of spreken van die persoon ons al iets voorzichtiger had moeten maken en moeten laten begrijpen dat de werkelijkheid niet helemaal zo mooi was als die zich in eerste instantie aan ons voordeed.
Waren onze ogen maar eerder open gegaan, zeggen we dan.
Zo is het bijvoorbeeld met het aangaan van een relatie.
Liefde maakt blind, zeggen we, en dat geldt nog iets méér voor verliefdheid. Het kan in ieder geval goed zijn dat we heel de persoon op wie we verliefd zijn te veel door een roze bril hebben gezien, te gemakkelijk aan de ‘rode vlaggen’ voorbij zijn gaan, onze ogen hebben gesloten voor de werkelijkheid.
Mensen die vijftig jaar getrouwd zijn kunnen heus wel de minpunten van hun man of vrouw noemen, het zou gek zijn als dat anders was, maar ze hebben geleerd daar goed mee om te gaan, ook die voor lief te nemen, ze horen er nu eenmaal bij. Het is goed en reëel ook die minpunten onder ogen te zien.
Je trouwt niet met een ideaalplaatje, maar met een mens met mooie kanten, maar ook met lastiger kantjes, met fouten en gebreken.
Daarom is een kennismakingstijd aan te bevelen met voldoende afstand en gelegenheid om te reflecteren op de relatie, anders zouden we uit verliefdheid ziende blind kunnen blijven totdat we pijnlijk met de minpunten worden geconfronteerd. Je kunt ze beter van te voren onderkennen, anders heeft de relatie iets van een blinde gok. Dan ben je ziende blind.
Ziende blind blijven we ook als we onvoldoende overwegen wat de betekenis is en de achtergrond van het bestaan van alle dingen. Je kunt als het ware als een blindgeborene door deze wereld lopen. Je ziet misschien de bomen en de bloemen, de luchten, sterren, zon en maan, maar als je er geen zin in ziet en geen betekenis, geen verband met jouw bestaan, dan is er alleen maar het enkele feit dat ze er zijn, maar geen waarom, geen harmonie, geen reden of verband. Je ziet het wel maar zonder zin, je ziet het zonder hart of samenhang.
Maar als je door de wereld wandelt, geraakt bijvoorbeeld door de harmonie van de natuur en de schoonheid van de schepping, dan zie je alles anders: je ziet een kunstwerk, een geschenk, schoonheid in harmonie en je looft misschien de Schepper die dit alles heeft geschonken.
Je ziet hetzelfde als iemand die geen harmonie, zin of betekenis ziet, maar je ziet toch alles anders. Je ziet achter alles een Liefde, omdat je ziet met geloof.
Geloof je of geloof je niet.
Daarover ging het evangelie van de blindgeboren man. De Farizeeën redeneren en redeneren om het onloochenbare feit dat de man genezen is onschadelijk te maken zodat ze daarmee niets hoeven te doen. Ze wijzen Jezus af, ze wijzen die genezen man de deur.
Ze willen er niet aan geloven, zelfs al gebeuren de wonderen voor hun ogen: geloven zullen ze niet! Ze blijven erbij; ziende zijn ze blind.
De man die blindgeboren was, maar werd genezen, is gaan zien en ziet het anders. Hij zag nu en geloofde en hij wierp zich voor Jezus neer.
Van zijn geboorte af was hij blind geweest, nu kon hij zien.
Maar hij zag niet zomaar: hij kon het wonder zien. Om dat te kunnen zien, was nog iets meer nodig dan een goed stel ogen: ogen hadden die Farizeeën ook. Wat was het dan, waardoor hij zien kon én geloven?
Het staat er zo heel eenvoudig: “Hij wierp zich voor Hem neer”. Dat is een gebaar van nederigheid, van eenvoud en kleinheid. Zo staat hij voor de Heer. Hij staat met een eenvoudig hart voor Jezus. Dat hij kan zien is een gave, een cadeau, het maakt hem dankbaar en blij.
We kunnen alles op verschillende manieren bekijken: we kunnen zien zonder de zin te ontdekken van wat we zien. Of we kunnen zien zoals de blindgeborene toen die genezen werd. Kun je wonderen zien? Kun je samenhang zien en zin?
De blinde wordt genezen met slijk, aarde met speeksel gemengd; en hij moet zich wassen met water. Waarom deed Jezus dat zo? Waarom koos Hij deze manier?
Ik denk dat dit verwijst naar de schepping van de mens die uit aarde is gemaakt; God als boetseerder heeft hem vorm gegeven; en het wassen met het water zal verwijzen naar de nieuwe schepping die we door het heilig doopsel zijn geworden.
Speciaal wie zich voorbereiden op het doopsel, wens ik een gezegende tijd toe; mogen wij met nieuwe ogen de harmonie zien en de zin, de gaven Gods, Zijn wonderen.
