Antwerpen, 4 april 2026 – Vanavond, wanneer christenen in de Paaswake de Verrijzenis van Jezus Christus vieren, gaat bij Opera Ballet Vlaanderen het theaterstuk SANCTA in première. Bisschop Johan Bonny van Antwerpen heeft erover zijn afschuw uitgesproken.
Het stuk is van de Oostenrijkse theatermaakster Florentina Holzinger, wier handelsmerk het is om “grensverleggende voorstellingen” te brengen “met een hoog showgehalte die een feministisch licht werpen op canonieke werken en maatschappelijke normen”, luidt het bij Opera Ballet Vlaanderen.
SANCTA is gebaseerd op de opera Sancta Susanna (1922) van de Duitse componist Paul Hindemith en librettist August Stramm. Deze eenakter gaat over een kloosterlinge die door Satan succesvol wordt bekoord en daardoor toegeeft aan seksuele uitspattingen.
Holzinger combineert deze opera met liturgische muziek, pop en metal en “komt zo tot een radicaal nieuwe ‘misviering’, waarin zij en haar performers de pijn, schaamte en schuld die vrouwen in de katholieke traditie te beurt vielen terugeisen en herdefiniëren”.
SANCTA is volgens Opera Ballet Vlaanderen een “theatraal statement over spirituele en seksuele bevrijding, over vrouwelijke kracht en verbondenheid”.
Het publiek wordt wel gewaarschuwd: “Deze voorstelling bevat naaktheid en toont expliciete seksuele handelingen, alsook representaties en beschrijvingen van (seksueel) geweld. Ook zijn (nep)bloed, het plaatsen van piercings en het toebrengen van wonden te zien. In de voorstelling worden stroboscopische effecten, geluidsversterking en wierook gebruikt.”
In een opiniestuk in De Standaard zegt bisschop Bonny gekrenkt te zijn door het stuk. Hij roept jonge gelovigen op om er niet tegen te protesteren, maar rustig en waardig deel te nemen aan de vieringen van de Goede Week, op Witte Donderdag of Goede Vrijdag, in de Paasnacht of op Paaszondag, in de sereniteit van een kerkgebouw.
“Wat is religieus en levensbeschouwelijk respect ons waard?”, schrijft de bisschop van Antwerpen, die niet bepaald gerekend kan worden tot de meest conservatieve vleugel van de Katholieke Kerk. Hij hekelt het feit dat deze ophefmakende voorstelling is geagendeerd in de Goede Week. “Juist wanneer gelovigen van alle christelijke kerken en gemeenschappen (katholieken, protestanten, evangelicals, anglicanen en straks ook orthodoxen) de heiligste gebeurtenissen herdenken waarop hun geloof gebouwd is.”
Het stuk toont onder meer een actrice met dwerggroei, verkleed als de paus, die de lucht in wordt getild en wordt rondgedraaid door een robotarm, terwijl een andere – verkleed als Jezus – rapnummers zingt. Verder verschijnen er naakte artiesten die als klepels in kerkklokken hangen en een personage dat met zwaarden wordt bewerkt en wier vlees wordt afgesneden en gebakken. En verder wordt de draak gestoken met de sacramenten.
Het past volgens de bisschop van Antwerpen niet “om grotesk de vloer aan te vegen met het evangelie, met de eucharistie of met het lijdensverhaal van Jezus Christus”. “Evenmin past het om een nudistische persiflage te maken van het religieuze leven van zusters. Uiteraard voelen religieuzen zich diep gekrenkt door die banale parodie, zij die zich met duizenden hun leven lang hebben ingezet voor onze samenleving, in onderwijs, geneeskunde, verzorging en sociaal werk. In hun naam, en die van andere gekwetste gelovigen, teken ik protest aan. Hebben de betrokken organisatoren al gedacht aan een vorm van verontschuldiging of tegemoetkoming? Ze kunnen misschien een goed doel steunen, opgericht door die religieuzen. Het zou betamen, minstens ter compensatie van de inkomsten verdiend op hun rug.”