Een hermitage is een verblijf van een heremiet, een persoon die om religieuze redenen een teruggetrokken bestaan leidt.
Het Nederlandse woord ‘hermitage’ is overgenomen uit het Frans, maar daar ontbreekt de h: ermitage. Dat is op zijn beurt weer ontleend aan het middeleeuws Latijnse eremitagium.
Een hermitage is een verblijf van een heremiet; vaak wordt het omschreven als ‘kluizenaarshut’ of ‘kluis’. De termen ‘heremiet’ en ‘kluizenaar’ zijn min of meer synoniem. Het kleine verschil schuilt in de etymologie van beide termen: een heremiet is iemand die woonachtig is op een afgelegen plek, ver van de bebouwde wereld (van het Griekse ἐρημία (erèmia) = ‘woestenij’), terwijl een kluizenaar iemand is die zich van de buitenwereld heeft afgesloten – ‘kluis’ is afgeleid van het Latijnse clausus (gesloten).
Het Russische staatsmuseum Hermitage (Russisch: Эрмитаж Ermitasj) in Sint-Petersburg heet niet zo omdat daar ooit een echte hermitage zou zijn geweest. Het dankt zijn naam aan een klein paleisje dat tsarina Catharina de Grote in 1764 vlak bij haar winterpaleis had laten bouwen als privémuseum voor haar kunstcollectie. Zij noemde het Ermitasj omdat het een afgezonderde plek was waar zij zich – als ware zij een heremiet – kon terugtrekken en haar kunstwerken kon bewonderen, weg van het hofleven. De naam is gebleven, zelfs voor het gehele museumcomplex, inclusief het voormalige winterpaleis.