Metropoliet

Een metropoliet in de Katholieke Kerk is een bisschop die aan het hoofd staat van een kerkprovincie.

Metropool
In de oude kerk was een metropoliet de bisschop van een metropolis (Grieks voor 'moederstad'). Later werd hij de hoogste kerkelijke leider van het territorium waarvan de metropool het bestuurscentrum was.

Hoofd kerkprovincie
In het rooms-katholieke canoniek recht is de titel 'metropoliet' gereserveerd voor de aartsbisschop die aan het hoofd staat van een kerkprovincie. Een metropoliet is ook altijd bisschop van een eigen diocees.

Suffragane bisdommen
Een kerkprovincie is opgebouwd uit een metropolitaan bisdom (aartsbisdom) en de zogeheten suffragane (ondergeschikte) bisdommen. De metropoliet heeft volgens canon 436 van de Codex van Canoniek Recht (1983) het recht en de plicht om in de suffragane bisdommen te waken over de orthodoxie en de kerkelijke discipline. De paus kan als hij dat nodig acht de metropoliet bestuursmacht geven in de suffragane bisdommen.

Pallium
Een rooms-katholieke metropoliet ontvangt van de paus het pallium. Dat mag kan hij dragen binnen elke kerk in zijn kerkprovincie, daarbuiten niet.

Aartsbisschop
Elke metropoliet staat als aartsbisschop aan het hoofd van een aartsbisdom. Niet alle aartsbisschoppen zijn echter metropolieten. Zo zijn er ook aartsbisschoppen die aan het hoofd staan van een aartsbisdom maar niet van een kerkprovincie. Bovendien zijn er geestelijken die tot bisschop gewijd zijn en slechts titulair aartsbisschop zijn.

Byzantijns
In de Byzantijnse kerken is een metropoliet het hoofd van een metropolie. In de Grieks-Orthodoxe Kerken staat een aartsbisschop hoger in de hiërarchie dan een metropoliet. In de Russisch-Orthodoxe Kerk is dat precies omgekeerd.