Salve Regina

Salve Regina is een van de vijf Maria-antifonen die in de Getijden worden gezongen aan het einde van de Completen. In dit gezang wordt de Heilige Maagd geëerd als Koningin en als Moeder der Barmhartigheid.

Completen
Het Salve Regina maakt deel uit van de officiële liturgie van de Romeinse ritus. Het wordt na de Completen het vaakst gezongen tussen Drievuldigheidszondag en het hoogfeest van Christus Koning. De andere drie voornaamste Maria-antifonen worden vaak weer in andere perioden gezongen:

- Alma Redemptoris Matris, vanaf de eerste zondag van Advent tot Maria Lichtmis.
- Regina Caeli besluit de Completen tijdens de Paastijd.
- Ave Regina Caelorum, tussen Maria Lichtmis en de woensdag in de Stille Week.

Tegenwoordig is men vrij om na de Completen alle Maria-antifonen (ook het Sub tuum praesidium) te bidden, behalve in de Paastijd want dan is het Regina Caeli verplicht.

Herkomst
De vermoedelijke auteur van Salve Regina is de Duitse monnik, musicoloog en astronoom Herman van Reichenau, ook bekend als Hermanus Contractus of Herman de Kreupele. Aangenomen wordt dat de laatste strofe (O clemens, O pia, O dulcis) afkomstig is van Bernardus van Clairvaux.

Tekst
Salve, Regina, Mater misericordiae,
vita, dulcedo, et spes nostra, salve.
ad te clamamus exsules filii Evae,
ad te suspiramus, gementes et flentes
n hac lacrimarum valle.

Eia, ergo, advocata nostra, illos tuos
misericordes oculos ad nos converte;
et Iesum, benedictum fructum ventris tui,
nobis post hoc exsilium ostende.
O clemens, O pia, O dulcis Virgo Maria.

Vertaling
Wees gegroet, koningin, moeder van barmhartigheid;
ons leven, onze vreugde en onze hoop, wees gegroet.
Tot u roepen wij, ballingen, kinderen van Eva;
tot u smeken wij, zuchtend en wenend
in dit dal van tranen.

Daarom dan, onze voorspreekster,
sla op ons uw barmhartige ogen;
en toon ons, na deze ballingschap,
Jezus de gezegende vrucht van uw schoot.
O goedertieren, o liefdevolle, o zoete maagd Maria.

Eventuele toevoeging
Soms wordt na de laatste zin nog de strofe toegevoegd: Ora pro nobis sancta Dei genitrix Ut digni efficiamur promissionibus Christi. Deze tekst is afkomstig uit het Angelus en betekent: 'Bid voor ons, heilige moeder van God, opdat wij de beloften van Christus waardig worden'.

Dialogues des Carmélites
In de operageschiedenis is het Salve Regina onder meer te horen in Dialogues des Carmélites van Francis Poulenc (1899-1963). Deze opera gaat over karmelietessen die tijdens de Franse Revolutie worden veroordeeld tot de guillotine. Als zij het schavot bestijgen, zingen de nonnen vol overgave het Salve Regina: