Wiro

De heilige missionaris Wiro (7de/8ste eeuw) was de Noordzee overgestoken om te evangeliseren in de Lage Landen.

Het is niet met zekerheid te zeggen waar Wiro vandaan kwam. Sommige historici zeggen dat hij uit Ierland afkomstig was, andere uit Schotland of Noord-Engeland. Volgens een 9de-eeuwse hagiografische levensbeschrijving (vita) zou hij afkomstig zijn uit Scotia, oorspronkelijk de Romeinse aanduiding voor Ierland maar sinds de Middeleeuwen voor Schotland. 

Wiro zou al in zijn vaderland door de gelovigen zijn aangewezen als bisschop. Samen met anderen stak hij de Noordzee over om in de Lage Landen het Evangelie te verkondigen.

Met bisschop Plechelm en diaken Otger reisde hij naar Rome omdat zij hun missie door de pauswilden laten bekrachtigen. In sommige hagiografieën wordt gesuggereerd dat Wiro in Rome tot bisschop werd gewijd.

Na hun reis naar Rome keerden zij gedrieën terug naar hun vaderland. Later zetten ze weer voet op het Europese continent, dit keer in Gallië. Daar schonk een heerser een stuk grond in het noordelijke Roerdal aan Wiro. Er bestaat geen historische zekerheid over wie die heerser was; sommigen beweren de Frankische hofmeier Pepijn van Herstal, anderen koning Pepijn de Korte. 

Wiro noemde het aan hem geschonken terrein Mons Petri (‘Berg van Petrus’). Daar stichtte hij een munster (van het Latijnse monasterium = ‘klooster’). Later kreeg de Petrusberg de naam Odiliaberg. Deze locatie is thans het Nederlands-Limburgse dorp Sint Odiliënberg in de gemeente Roerdalen. Wiro, vermoedelijk gestorven in 710, Plechelm en Otger zouden daar begraven zijn.

Bisschop Hungerus van Utrecht (ca. 854-866) zou de relieken van de drie missionarissen hebben overgebracht naar Utrecht en vervolgens naar Deventer. Bisschop Baldericus van Utrecht (918-975), die samen met zijn vader de Noormannen had verslagen, verklaarde Wiro, Plechelm en Otger heilig.

In Wiro’s vita wordt vermeld dat zijn liturgische gedachtenis viel op 8 mei. Op de kalender van het bisdom Utrecht en in 1495 van het Roermondse Heilige-Geestkapittel stond hij eveneens op deze dag. In 1605 werd in het bisdom Roermond Wiro’s feestdag op 10 mei gevierd. In Sint Odiliënberg aanvankelijk ook, maar later verschoof die naar 8 mei of naar de tweede zondag in mei. Thans wordt de gedachtenis van de heilige bisschoppen Wiro en Plechelmus en de heilige diaken Otger in het aartsbisdom Utrecht en het bisdom Roermond op 8 mei gevierd. Wiro wordt ook herdacht op het feest van Heilige Geloofsverkondigers in de Lage Landen op 6 november.