Wat wist jij over Parkinson voordat jouw broer de diagnose kreeg? 

'Ik heb een oom en tante die het ook hebben. Bij hen hebben wij als familie de afgelopen ruim twintig jaar gezien wat de ziekte doet. Het is een progressieve hersenziekte die maakt dat er steeds meer functies uitvallen. Dus toen mijn broer het ook kreeg, nota bene op zijn veertigste, zijn we ons kapot geschrokken. Hij voedt in zijn eentje drie jonge kinderen op. Zijn vrouw leeft niet meer. Dat maakt het voor iedereen nog ingrijpender. Want hoe moet dat in de toekomst?'
 

Hoe is jouw rol hierin als zus? 

'Ik was altijd al erg betrokken bij zijn gezin: zijn kinderen komen vaak logeren. Ik pas veel op en ken ook hun schoolvriendjes en -vriendinnetjes. Ze wonen in Brabant maar in vakanties en weekenden zijn ze veel bij ons. Ik ken ze zo goed dat het soms voelt alsof het mijn eigen kinderen zijn. Maar ik ben niet de enige die helpt, hoor. Wij zijn gelukkig een heel hechte familie en iedereen is er voor Willem.'

Wat is voor jou het ergste aan zijn situatie? 

'De onzekerheid dat je niet weet hoe gezond hij over een jaar nog is. Je weet alleen dát hij achteruit zal gaan. Dat is een eng idee. Ik heb veel vertrouwen in Willem. Hij heeft ons de afgelopen drie jaar laten zien dat hij er supergoed mee omgaat. Hij is sterk en opgewekt. Bovendien is hij zoveel meer dan alleen die ziekte. Maar hij moet zijn energie goed verdelen. Niet alles kan nog. Ik heb weleens gedacht: geef mij die Parkinson van jou. Mijn kinderen zijn wat ouder en ik heb mijn man Pieter...'
 

Hoe leidt zo’n privékwestie tot een tweeluik over de agrarische sector? 

'Veel mensen hebben weleens gehoord over een mogelijk verband tussen Parkinson en bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Ik natuurlijk ook. Dus daardoor raakte het meteen aan mijn werk, ik ben voor mijn programma’s bijna dagelijks op een boerenerf. Het is overigens niet zo dat Willem zelf boer is. Maar door zijn diagnose wilde ik hier meer over weten. Ik belde met mijn eigen boerenvrienden, zoals Bertie, Jos, Frans... Wat weten jullie van Parkinson en de mogelijke link met bestrijdingsmiddelen? Speelt dit onderwerp bij jullie? Van de ene vraag rolde ik in de andere. Al gauw merkte ik hoe gevoelig dit onderwerp ligt en hoe ingewikkeld het debat hierover is geworden.'
 

Hoe komt dat? 

'Er zitten zoveel nuances in. Je kunt niet zeggen: van bestrijdingsmiddelen krijg je Parkinson. De wetenschap geeft daarop geen eenduidig antwoord. Maar je kunt ook niet zeggen: je krijgt van zulke middelen géén Parkinson. Daartussen zit een groot grijs gebied en daar ben ik ingedoken. Onder andere door veel in gesprek te gaan met neuroloog Bas Bloem van het Radboudumc.'

Je spreekt ook met onderzoeksjournalist Ton van der Ham van Zembla die net als jij weerstand ondervond bij dit onderwerp. 

'Er waren mensen die niet stonden te springen om met mij te praten . Terwijl ze zich naar mij toe echt niet hoeven verdedigen. Het ging mij nooit om de schuldvraag, maar om het gesprek.'
 

Dit is voor jou een heel persoonlijk programma. 

'Ik trek mij dingen soms heel persoonlijk aan. Ik ben zo met mijn tv-programma’s verbonden dat ik soms erg geëmotioneerd reageer. In mijn programma's draait het altijd om anderen. Maar nu komt het af en toe zo dichtbij omdat het raakt aan mijn werk én mijn familie. Ik schiet in dit tweeluik dus soms vol, misschien zijn kijkers dat niet van mij gewend. Daarom vind ik dit ook best spannend. Ik hoop vooral dat de boodschap van het programma goed overkomt.'
 

Want waar gaat deze film dan écht over? 

'Niet over bewijs vinden voor de link tussen bestrijdingsmiddelen en Parkinson. Maar over wat zo’n ongelooflijk belangrijk en ingewikkeld onderwerp met ons allemaal doet? Ons voedsel gaat iedereen aan. Ik heb geprobeerd om naar alle partijen te luisteren. Naar de boeren die klem zitten, omdat ze geen toekomst zien voor hun bedrijf als ze geen bestrijdingsmiddelen zouden gebruiken. Maar ook naar omwonenden die bang zijn voor mogelijke gezondheidsrisico’s. Dorpsgenoten staan recht tegenover elkaar. Welke impact heeft het op hun dagelijks leven? Ik kies geen partij en ik trek geen conclusies.'
 

Hoe kijkt je broer Willem zelf naar dit tweeluik? 

'Hij heeft helemaal geen ambities om beroemd te worden. Sterker nog, hij grapt dat hij nu al veel te vaak in beeld is. Toch doet hij mee, omdat hij het belangrijk vindt dat Parkinson extra aandacht krijgt. We hebben er vooraf veel over gepraat. Ook de rest van de familie moest erachter staan. Allemaal dachten we: het is een mooie kans om een film te maken die iets vertelt over Parkinson én de agrarische sector, op een manier die vooral niet polariserend is. Dat was het doel.'
 

Welke impact heeft dit alles op jou gehad? 

'Ik realiseer me meer dan ooit dat geluk zit in tevreden zijn met wat er wél is. Na zo'n parkinsondiagnose staat het hele leven op losse schroeven. Ver vooruit kijken kan eigenlijk niet. Meer leven met de dag. En dankbaar zijn met elke goeie dag die we hebben. Willem is daar expert in geworden en wij als familie volgen hem. Als het goed genoeg gaat met hem en al onze kinderen, ben ik een gelukkig mens. Misschien heel cliché, maar gewoon samen in de tuin pingpongen, bloemen plukken, met de honden naar het strand en lekker eten. De simpelste dingen zijn extra bijzonder geworden.' 

De boer, de broer, de zus en de ziekte, zondag 11 oktober aflevering 1 om 21.15 uur (deel 1) en aflevering 2 om 23.25 uur (deel 2) bij KRO-NCRV op NPO 1 en te streamen via NPO Start.