Greek Orthodox Ecumenical Patriarch Bartholomew I of Constantinople (L) and Epiphanius (R) head of Orthodox Ukraine church and Metropolitan of Kyiv attend a ritual to mark the Epiphany Day in Istanbul on January 6, 2026.  Ozan KOSE / AFP

stanbul, 13 januari 2026Het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel heeft vandaag de recentelijk geuite aantijgingen van de Russische buitenlandse inlichtingendienst tegen patriarch Bartholomaios resoluut afgewezen. In een officiële verklaring van het Oecumenisch Patriarchaat staat: “De Moederkerk van Constantinopel – die ook de Moederkerk van Rusland is – spreekt haar diepe droefenis uit over de hernieuwde Russische aanval op de persoon van Zijne Heiligheid, oecumenisch patriarch Bartholomaios, die ditmaal werd gepleegd door staatsinstanties van het land.”

Het Russische persbureau TASS publiceerde gisteren een bericht van de geheime dienst waarin stond dat de oecumenische patriarch op verschillende manieren probeert de orthodoxie te verdelen en tweedracht te zaaien. Zo zou Bartholomaios volgens de Russen actief samenwerken met de Britse geheime dienst om de Russisch-Orthodoxe Kerk in Europese landen te verzwakken.

De patriarch zou vooral actief zijn in de Baltische staten, waar hij bovendien steun zou krijgen van ideologische bondgenoten, die in het TASS-bericht worden aangemerkt als lokale nationalisten en neonazi's. Het doel zou volgens de Russen zijn om de Litouwse, Letse en Estse orthodoxe kerken af te scheiden van het Patriarchaat van Moskou en hun priesters en gemeenschappen te lokken naar ‘marionet’-genootschappen die kunstmatig door Constantinopel zouden zijn gecreëerd.

De “agressieve machtshonger” van de patriarch van Constantinopel beperkt zich echter niet tot Oekraïne en het Balticum. De “verraderlijkheid” van de patriarch breidt zich vanuit Oost-Europa ook uit naar de Balkan, luidt het. Zo zou Bartholomaios de omstreden en niet-erkende Montenegrijns-Orthodoxe Kerk autocefalie (kerkelijke zelfstandigheid) willen verlenen om daarmee de Servisch-Orthodoxe Kerk een hak te zetten, aldus het TASS-bericht. In kerkelijke kringen zou volgens de Russische inlichtingendienst zijn waargenomen dat Bartholomaios “het levende lichaam van de kerk letterlijk verscheurt”.

Het Oecumenisch Patriarchaat herinnerde er vandaag in zijn reactie aan dat het sinds 2018, toen het besloot de Orthodoxe Kerk van Oekraïne de status van autocefalie te verlenen, consequent heeft afgezien van het inhoudelijk reageren op talrijke soortgelijke aantijgingen. Het gaat om “fantasierijke scenario's, nepnieuws, beledigingen en allerlei soorten verzonnen informatie door propagandisten”. Het Oecumenisch Patriarchaat wordt er daardoor niet van weerhouden “zijn bediening en oecumenische missie voort te zetten”.