Met groot verdriet hebben we kennisgenomen van het overlijden van Tanja Koen, op de leeftijd van 100 jaar. Als een van de pioniers van de Nederlandse televisie en jarenlang een vertrouwd gezicht van de NCRV heeft zij een blijvende plaats in de geschiedenis van onze omroep én van de Nederlandse televisie. Tanja Koen overleed op maandag 24 augustus en is vandaag in besloten kring begraven.
Grote indruk
Directievoorzitter KRO-NCRV Arie Koornneef: 'Met het overlijden van Tanja Koen nemen we afscheid van een van de laatste vertegenwoordigers van de generatie die de Nederlandse televisie heeft helpen opbouwen. Afgelopen jaar mocht ik haar persoonlijk ontmoeten bij haar thuis in Ede en dat was zeer bijzonder.
Tanja maakte grote indruk op mij door haar scherpte, haar humor en haar prachtige verhalen over de begindagen van de Nederlandse televisie en de NCRV. Voor de NCRV was zij veel meer dan een omroepster: zij was een van de gezichten die onze omroep mede vormgaven en dicht bij het publiek brachten. Ze kwam letterlijk bij miljoenen Nederlanders in de huiskamer.
We zijn haar daar zeer dankbaar voor. Wij wensen haar familie, vrienden en naasten veel sterkte en kracht toe bij dit grote verlies.'
'Dit is Hilversum 1, de NCRV.'
Een loopbaan van veertig jaar
Koen begon kort na de Tweede Wereldoorlog bij de NCRV-radio. Wat begon als een invalbeurt groeide uit tot een loopbaan die bijna veertig jaar zou duren. In een interview met de Volkskrant verleden jaar vertelde zij hoe haar carrière begon: na een vroeg telefoontje rende ze vanuit haar woning – een oude orangerie in de tuin van de NCRV-studio - naar de studio om een verslapen omroeper te vervangen. Daar sprak ze voor het eerst de woorden uit die voor veel NCRV-leden en radioluisteraars herkenbaar zouden worden: 'Dit is Hilversum 1, de NCRV.'
Later deed ze op verzoek een stemtest bij het hoofd Gesproken Woord en werd geschikt bevonden als radio-omroepster en ging ze de programma’s van de NCRV aankondigen.
'De teksten schreef ik zelf. Ik was blij als er een storing was, want dan kon ik een plaatje draaien en de muziek kiezen die ik zelf leuk vond, bijna altijd klassiek', zo vertelde ze aan de Volkskrant.
De eerste omroepster van de NCRV
Toen in 1951 de Nederlandse televisie van start ging, behoorde Koen tot de allereerste generatie tv-omroepsters. Als eerste omroepster van de NCRV groeide zij uit tot een van de bekendste gezichten van het jonge massamedium televisie.
In een tijd waarin Nederland nog maar één televisiezender kende - in 1964 kwam pas Nederland 2 - en omroepen hun eigen vaste uitzendavonden hadden, speelde de omroepster een centrale rol in de aankondiging van de programmering en in de herkenbaarheid van de omroep, De omroepster was het herkenbare gezicht van de omroep, kondigde programma's aan en bracht de omroep letterlijk de huiskamer binnen.
Voor de NCRV was Tanja Koen jarenlang dat vertrouwde gezicht. In die beginjaren waren televisieomroepsters overigens vrijwel uitsluitend vrouwen, pas in 1964 kwam de eerste man.
Tanja Koen maakte de ontwikkeling van de Nederlandse televisie vanaf de eerste rij mee. In de Volkskrant haalde zij herinneringen op aan de allereerste tv-studio, gevestigd in een voormalig kerkje in Bussum, waar uitzendingen soms nog letterlijk met vallen en opstaan tot stand kwamen. Juist die pioniersjaren geven haar loopbaan een bijzondere plaats in de geschiedenis van de Nederlandse omroep.
'Wie wil er mijn marmotje zien?'
Zo vader, zo zoon
Naast haar werk als omroepster presenteerde zij tot 1985 diverse radio- en televisieprogramma’s voor de NCRV, waaronder Dier en vriend en het kinderprogramma Wie wil er mijn marmotje zien? In de Volkskrant vertelde ze hierover: 'Elke keer mocht een kind naar de tv-studio komen met zijn huisdier dat daar besproken werd, heel schattig.
Er waren veel programma’s over dieren in die tijd, met Han Rensenbrink, hoofd educatieve dienst van Artis. Ik ging met hem in gesprek. Een keer had hij mij zo gek gekregen het verblijf van een tijger in te gaan. Het beest hield zich gelukkig koest – ik denk dat die tijger het enger vond dan ik. Voor Dier en vriend ging ik het land in om reportages te maken, zoals bij een paardenfokker, een geitenboerin en een keer bij een boer met Lakenvelder koeien.' Ook was ze in de jaren 80 vast panellid in de bekende NCRV-familiespelshow Zo vader, zo zoon.
Rijen voor een handtekening
Hoewel Koen vanaf 1951 meerdere decennia tot de bekendste televisiepersoonlijkheden van Nederland behoorde, relativeerde zij haar eigen roem altijd. In de Volkskrant zei ze over haar status als een van de eerste BN’ers van de televisie: 'Dat liet ik van mij afglijden, het deed mij niks.
Het was de televisie die een fenomeen was. Als er dan steeds dezelfde juffrouw in beeld kwam die de programma’s aankondigde, trok dat de aandacht. Na afloop van de kinderprogramma’s op woensdagmiddag stonden er kinderen voor de studio op mij te wachten voor een handtekening. In de weekenden stonden er rijen mensen voor ons huis in Blaricum, van heinde en verre waren ze gekomen. Ze wilden een foto van mij maken en vroegen om een handtekening.'
Wat is jouw mooiste herinnering aan Tanja? Laat het weten in de reacties.
Praat mee!
Wat vind jij van dit artikel? Deel je mening met ons en met andere lezers.
