Rome, 27 maart 2026 – Paus Leo XIV heeft de Conferentie van de Bisschoppen van Frankrijk (CEF) opgeroepen de gelovigen die hechten aan de Tridentijnse Ritus binnenboord te houden.
De CEF, in Lourdes bijeen voor de plenaire voorjaarsvergadering (24-27 maart), ontving op 24 maart een brief van kardinaal-staatssecretaris Pietro Parolin. Daarin zegt deze dat de paus onder meer aandacht heeft voor de “delicate kwestie van de liturgie”, met name wat betreft het groeiende aantal gemeenschappen dat “gehecht is aan de Vetus Ordo”.
Vetus Ordo is Latijn voor ‘oude orde’; bedoeld is de Tridentijnse Ritus (de vorm van de eredienst zoals vastgesteld op het Concilie van Trente), door paus Benedictus XVI de ‘Buitengewone Vorm van de Romeinse Ritus’ genoemd.
“Het is verontrustend dat er binnen de Kerk een pijnlijke wond blijft openliggen met betrekking tot de viering van de mis, het sacrament van eenheid bij uitstek”, schrijft kardinaal Parolin. “Om deze te helen is een nieuwe manier van naar elkaar kijken – gekenmerkt door een groter begrip voor elkaars gevoeligheden – zeker noodzakelijk.”
Van de Franse bisschoppen wordt verwacht dat zij tijdens hun vergadering in Lourdes verschillende belangrijke kwesties behandelen, waaronder onderwijs, seksueel misbruik door geestelijken, de huidige wereldwijde conflicten en de liturgie.
De discussies rond de viering van het Heilig Misoffer volgens de ‘Oude Orde’ werden tijdens het pontificaat van paus Franciscus aangewakkerd na de publicatie van zijn motu proprio Traditionis custodes (2021).
Hoewel er door Johannes Paulus II en vooral Benedictus XIV ruime concessies werden gedaan aan degenen die aan de ‘Oude Orde’ hechten, bepaalde Franciscus dat priesters geen ‘Tridentijnse mis’ mochten opdragen zonder expliciete toestemming van de diocesane bisschop.
Traditionis custodes ontving veel kritiek in conservatieve kringen. Zo zei de Amerikaanse kardinaal Raymond Burke dat gelovigen van de oude vorm van de mis houden “diep ontmoedigd” waren door de strengheid van het decreet en “beledigd door de taal die het gebruikt om hen, hun houding en hun gedrag te beschrijven”.
Paus Franciscus verdedigde het document en zei dat het bedoeld was “om het automatisme van de oude ritus te stoppen”, zodat “we kunnen terugkeren naar de ware bedoelingen van Benedictus XVI en Johannes Paulus II”.
Franciscus uitte tijdens een ontmoeting met jezuïeten de tijdens zijn apostolisch bezoek aan Slowakije in 2021 stevige kritiek op jonge priesters die “een maand na hun wijding naar de bisschop gaan om te vragen” of ze de oude mis mogen vieren, waarbij hij zei dat dit “aangeeft dat we achteruitgaan”.
Hoewel de brief aan CEF de eerste keer is dat paus Leo specifiek ingaat op de verdeeldheid rond de viering van de liturgie, had hij zich eerder verzoenend opgesteld tegenover de ‘oude orde’-gelovigen. Zo had de Amerikaanse paus toegestaan dat er op 24 oktober een Tridentijnse mis werd opgedragen in de Vaticaanse Basiliek tijdens de jaarlijkse Rome-bedevaart van Una Voce, een lekenfederatie van katholieken die gehecht zijn aan de Tridentijnse Ritus. De celebrant was kardinaal Burke.
Paus Leo, zo schrijft kardinaal Parolin, hoopt dat wederzijds begrip alle katholieken in staat zal stellen, “verrijkt door hun diversiteit, elkaar te verwelkomen in naastenliefde en in de eenheid van het geloof”.
“Moge de Heilige Geest u inspireren met concrete oplossingen die een genereuze opname mogelijk maken van degenen die oprecht gehecht zijn aan de Vetus Ordo, met inachtneming van de door het Tweede Vaticaans Concilie gewenste richtlijnen met betrekking tot de liturgie”, aldus de staatssecretaris van de Heilige Stoel.
CEF-voorzitter kardinaal Jean-Marc Aveline, aartsbisschop van Marseille, haalde op 24 maart in zijn openingsspeech Parolins brief aan: “We weten allemaal hoe urgent het is om te luisteren naar de spirituele dorst van alle gedoopten, hoe die ook tot uiting komt, terwijl we tegelijkertijd de noodzakelijke band met de grote Traditie van de Kerk, die zich ontvouwt in gemeenschap met alle concilies, inclusief het Tweede Vaticaans Concilie, stevig in stand houden”.