In een Nederlandse Whatsapp-groep met duizend mannen zijn in de afgelopen zes maanden drieduizend beelden gedeeld van vrouwen die stiekem zijn gefotografeerd of gefilmd. Deze beelden worden ook wel creepshots genoemd. De foto’s en video’s zijn met name gericht op de billen van vrouwen en worden door de groepsleden beoordeeld met emoji’s, variërend van hartjes en perziken tot kotsende smileys. Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksplatform Pointer (KRO-NCRV), dat sinds april toegang heeft tot de Whatsapp groep. Beluister de radiouitzending van zaterdag 14 november, of bekijk op donderdag 19 november om 16:00 de uitzending op het YouTube-kanaal van Pointer.
De groep, die ‘t Haviksoog heet, werd in 2019 opgericht tijdens het festival de Zwarte Cross. De oprichter, die Pointer telefonisch sprak, zegt dat het “uit de hand gelopen” is. Uit een screenshot van de groep die Pointer in handen heeft, blijkt dat één groepslid 10.000 foto’s en video’s uit de groep op zijn telefoon had opgeslagen voordat Pointer toegang kreeg tot de whatsapp-groep. Er zijn dus in de afgelopen jaren minimaal 13.000 foto’s en video’s gemaakt en gedeeld.
Foto’s van eigen vrouw gedeeld
Het gaat veelal om beelden gemaakt in de openbare ruimte, waaronder 341 beelden van vrouwen die buiten aan het hardlopen zijn. Deze werden vaak gemaakt vanuit rijdende auto’s en landbouwvoertuigen. In de zomer werden er 243 beelden gedeeld van vrouwen in bikini, onder meer op campings, stranden en bij zwembaden. Ook tijdens evenementen en festivals zijn vrouwen meer dan 500 keer stiekem vastgelegd. Pointer heeft inmiddels een tiental vrouwen, onder wie minderjarigen, geïdentificeerd en hen geïnformeerd dat er beeldmateriaal van ze is gemaakt en gedeeld.
Ook moeders met hun kinderen zijn gefotografeerd, bijvoorbeeld tijdens de zwemles, in de speeltuin en bij een schoolplein. Er zitten meerdere mannen met kinderen in de groep, onder anderen te zien aan hun Whatsapp profielfoto, die creepshots delen van andere vrouwen. Eén van de groepsleden heeft aan Pointer toegegeven dat hij een heimelijk gemaakte foto van zijn eigen vrouw heeft gedeeld. Op de foto staat zij in een slaapkamer, voorover gebukt, en gekleed in alleen een spijkerbroek en bh.
Huisregels: geen foto’s van dikke vrouwen
Er staan ook huisregels in de groep, waar in het Achterhoekse dialect te lezen is dat de app bedoeld is “veur echte kearl die van vouwleu holt” (voor echte kerels die van vrouwen houden). Ook is te lezen waar het beeldmateriaal aan moet voldoen: “Dat bunt geen dikke wieven of wieven op afstand” (Geen dikke vrouwen of vrouwen op afstand). De bedoeling van de foto’s is “dat je een ander een goed en vredig gevoel geeft” en er mogen alleen “eigen foto’s, zelf gemaakt” worden gepost. De groep zat een groot deel van de tijd aan de maximale limiet van 1.024 leden. Vrouwen mochten er niet in en je kon alleen lid worden als een bestaand lid je toevoegde.
Politie ziet mogelijk strafbare feiten
Er is inmiddels één melding gedaan bij de politie door een volleybalvereniging uit Overijssel. Tijdens een wedstrijd werd er een damesteam op de foto gezet, waaronder ook minderjarige speelsters. Meerdere vrouwen en organisaties die Pointer heeft benaderd, overwegen nog om een melding te doen bij de politie.
Het landelijk zedenteam van de politie houdt alle meldingen en aangiftes in de gaten. “Ook alledaagse beelden die in een seksuele context worden gemaakt, kunnen strafbaar zijn”, vertelt zedenrechercheur Gerben Cabboort aan Pointer, verwijzend naar de emoji’s die bij de foto’s worden geplaatst. “Ik zie zeker kans om dit met het Openbaar Ministerie te bespreken.”
Beelden gemaakt in 15 landen
Pointer heeft van 422 foto’s en video’s de locatie kunnen achterhalen. Deze creepshots zijn gemaakt op negentig verschillende locaties in vijftien landen. Honderden foto’s en video’s zijn terug te leiden naar veertien steden en dorpen in de Achterhoek en negentien steden en dorpen in de regio Twente. In elf Nederlandse provincies zijn foto’s gemaakt die gedeeld zijn.
Pointer, zaterdag 14 november op NPO Radio 1 en donderdag 19 november om 16:00 uur bij KRO-NCRV op YouTube
Meer informatie
Marlies van de Meent
Eva Reitsma
Kijkers/luisteraars kunnen met vragen/opmerkingen terecht bij het Klant Contact Centrum:
E: info@kro-ncrv.nl
T: 035-6726880