Anne van der Steen speelt open kaart in haar documentaire Anne (32) zoekt vrienden: ze heeft weinig vrienden. In haar zoektocht naar een maatje stelt ze zich kwetsbaar op en passeren verschillende oorzaken de revue over waarom zij niet die vriendengroep heeft. Heeft ze die nu twee jaar later wel?
(Fotocredits: Jesse Hanssen)
Potentiële vriendschappen
Verhuizen wordt in de documentaire als een van die oorzaken genoemd waarom de vriendschap geen standhoudt. Maar ook het niet meer delen van werk. Daarnaast blijkt het (niet) hebben van kinderen een euvel. ‘Als je kinderen lekker samen spelen spreek je toch ook makkelijker af’, klinkt het.
Maar Anne laat zich niet uit het veld slaan en gaat het gesprek aan met mensen die ooit haar vrienden waren. Annes doel is haar verjaardag vieren met een huiskamer vol vrienden. In Anne (32) zoekt vrienden lukt dat en komt het – zo lijkt – tot een hoopvol einde. Maar wat is er nu overgebleven van die potentiële vriendschappen? En wat is er bij Anne in de tussentijd zelf veranderd?
Sorry zeggen
We spreken Anne tijdens een autoritje. Ze is onderweg naar het theater waar ze in de jeugdvoorstelling Anne, 11 jaar, zegt toch sórry speelt. Een voorstelling die eigenlijk voortkomt uit haar documentaire over vriendschap. Anne ging daarna in gesprek met kinderen over hoe vriendschap eigenlijk voor hen is.
Daaruit komt onder meer dat onzekerheid een rol speelt. Anne legt uit: 'De voorstelling gaat over vriendschap, maar ook over hoe makkelijk we een beeld van iemand vormen in ons hoofd, en hoe moeilijk het kan zijn als dat beeld opeens niet meer klopt. Door onzekerheid ontstaat er iets in je gedachten waardoor je iets kunt doen wat niet handig is.
'Ik dacht dat ik niet leuk genoeg was. Dat werkt heel beklemmend en is ook niet helpend'
Niet de enige
Terug naar Annes documentaire. Door dit maakproces krijgt ze een belangrijk inzicht. Ze begrijpt nu dat het niet hebben van vriendschappen niet aan haar ligt. Anne: ‘Ik dacht dat ik niet leuk genoeg was. Dat werkt heel beklemmend en is ook niet helpend.'
Anne krijgt heel veel reacties op haar docu. 'Mensen deelden hun verhalen en bleken in soortgelijke situaties te zitten. Daarmee werd het veel groter dan mijn verhaal. Ik kwam erachter dat het niet zozeer om mij en mijn vriendschappen ging, maar dat het meer een soort maatschappelijk probleem is.
Misschien zijn we te veel gericht op onszelf. Zo interpreteerde ik dat. Door er eerlijk over te zijn, deden anderen dat ook en dat gaf weer een soort verbinding.’
'Veel mensen deelden hun verhalen en bleken in soortgelijke situaties te zitten. Daarmee werd het veel groter dan mijn verhaal'
Vriendschappelijk daten
Maar hoe zit het nou met die vrienden? Anne vertelt dat drie oude vriendschappen weer tot leven zijn gekomen. ‘Mijn oud-collega en vriend Menno en daarnaast Lotte en Sara zijn vrienden van vroeger en die ik nu weer regelmatig zie. Dat resulteert niet meteen in dat we elkaar wekelijks zien en de deur platlopen, maar de vriendschap is terug. Juist omdat we zo eerlijk naar elkaar toe zijn geweest.’
Daarnaast gaat Anne ook daten in de hoop op nieuwe vriendschappen. ‘Dat heeft niet per se tot resultaat geleid. Ik vind het nog steeds best moeilijk om nieuwe vrienden te vinden. Het zou bijvoorbeeld leuk zijn als ik een vriend in mijn woonplaats Eindhoven zou hebben.’
Anne blijft dan ook open staan voor nieuwe maatjes, maar het is niet meer zo’n strijd als vroeger. Anne: ‘Ik was er altijd zo onzeker over en zat mezelf in de put te praten. Dat probeer ik nu niet meer te doen en gewoon te accepteren wat het is.’
Meer persoonlijke verhalen lezen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief Persoonlijke verhalen
Lees onze privacyverklaring
Een klein nieuw vriendje
En toch kwam er wel een nieuw, klein vriendje om de hoek kijken. Anne is namelijk moeder geworden van zoontje Sjef. Ze legt uit dat dit ook zorgt voor een nieuwe verbinding met vriendinnen Lotte en Sara.
Anne: ‘Ons leven lijkt nu meer op elkaar en dat helpt. Daarbij komt ook dat mijn behoefte is veranderd, omdat ik veel minder tijd heb nu ik een kindje heb. Ik ben vaker thuis en heb minder tijd voor vrienden.’
Want ook al brengt het moederschap Anne dus dichterbij vriendinnen die ook moeder zijn, het hebben van een kindje is niet bepaald verrijkend voor een sociaal leven. Anne: ‘Mijn kind moet op tijd naar bed en wordt rond 5.00 ‘s ochtends weer wakker.’
'Meestal zijn mensen niet zo met jou bezig'
Geen sleutel tot vriendschap
Anne heeft ondanks haar uitvoerige onderzoek naar vrienden niet de sleutel tot vriendschap gevonden. Anne: ‘Bij mij is nu ook niet alles opgelost. Ik vind het nog steeds moeilijk en het is nu ook niet allemaal rooskleurig.
Wat ik wel weet is dat ik niet lelijk over mezelf moet denken. En heel vaak zijn mensen niet zo met jou bezig. Ik dacht bijvoorbeeld dat iedereen mij heel stom vond, maar dat is niet zo. Mensen zijn gewoon hun eigen ding aan het doen.’
Een belangrijk advies van Anne is dan ook om geen ruimte te laten aan negatieve gedachten over de ander of over jezelf.
Ondernemen
Voor mensen die graag (meer) vrienden willen, kan Anne vanuit ervaring spreken dat je daarvoor behoorlijk ondernemend moet zijn. Anne: ‘Vrienden komen niet aanwaaien helaas. Misschien bij sommigen mensen, maar bij mij in ieder geval niet. Het betekent toch dat je bereidt moet zijn actie te ondernemen en je onder de mensen moet begeven. Wie weet ontmoet je iemand met wie het klikt.’
Ook het hebben van geduld komt goed van pas volgens Anne. ‘Het is niet erg als het niet meteen lukt. Probeer je poging tot vriendschap ook te waarderen, en niet te erg te balen als het mislukt. Het hoeft niet alleen maar erop of eronder te zijn. Het zoeken naar vrienden kan ook iets opleveren. Misschien is het wel heel leuk, leerzaam of spannend.’
