Parijs, 19 januari 2026 – Een vernietigend rapport van een onafhankelijke commissie werpt een schokkend licht op de misstanden binnen de gemeenschap van de Benedictinessen van het Heilig Hart van Montmartre (BSCM) in Parijs. Gedurende veertig jaar heerste er een systeem van “psychologische dwang” en “sectarisch afglijden” onder leiding van de voormalige moeder-overste, zuster Marie-Agnès. Het rapport, dat 142 pagina’s telt, spreekt van misbruik van gezag, financiële uitbuiting, psychologische en spirituele mishandeling, en zelfs fysiek geweld.
De Commissie voor Onafhankelijk Onderzoek naar Spiritueel Misbruik en Psychologische Greep (CIASEP), opgericht in 2024, concludeert dat zuster Marie-Agnès, die van 1969 tot begin jaren 2010 aan het hoofd stond van de religieuze gemeenschap bij de Sacré-Coeur, een “excessief en ongepast” gezag uitoefende. Haar leiderschap kenmerkte zich door een “duidelijke afglijding op alle vlakken”.
Het rapport, gebaseerd op getuigenissen van 86 huidige en 28 voormalige zusters, documenteert maar liefst 1.489 incidenten, variërend van machtsmisbruik tot persoonlijkheidscultus, financiële uitbuiting en fysieke en psychologische mishandeling.
Volgens het rapport creëerde zuster Marie-Agnès, omschreven als een “perverse narcist”, een klimaat van angst en controle. Zusters werden geïsoleerd van hun families, hun telefoongesprekken werden afgeluisterd en hun post gecontroleerd. Het rapport spreekt van “spionage, aanzetten tot verklikking en chantage” binnen alle kloosters en heiligdommen van de orde. Een van de zusters vertelde dat ze, omdat ze niet op haar knieën kon zitten, gedwongen werd om de hele kloosterruimte te schrobben met een tandenborstel en spons.
Naast psychologische mishandeling, zoals infantilisering, schuldgevoelens aanpraten en vernedering, werden zusters ook fysiek mishandeld. Zo werden ze gedwongen om aan te komen door onevenwichtige maaltijden te eten, soms tot het punt van overgeven, omdat ze “er ook fysiek hetzelfde uit moesten zien als de overste”. Daarnaast werden medicijnen gebruikt om weerbarstige zusters te onderdrukken.
Het rapport onthult ook financieel misbruik: jonge vrouwen uit welgestelde families werden specifiek geronseld om geld binnen te brengen. Bankrekeningen en erfenissen van zusters werden leeggehaald, met een totaalbedrag van 857.356 euro dat van vijf zusters en de gemeenschap werd afgenomen. Zuster Marie-Agnès en twee medestanders leidden een “weelderige levensstijl” met luxe maaltijden, vakanties aan de Côte d’Azur en vastgoedinvesteringen, terwijl ze zelf vaak in burgerkleding leefden in een huis nabij Vernon.
Het aartsbisdom Parijs geeft toe dat het “gedurende vele jaren zijn plicht tot waakzaamheid niet heeft vervuld”. De commissie doet 58 aanbevelingen, waaronder financiële compensatie en officiële erkenning van de misstanden door de Katholieke Kerk. Sinds 2014 zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd, maar de gemeenschap blijft kwetsbaar. “Het is essentieel om het vertrouwen te herstellen,” aldus het rapport.
De nieuwe priorin, die in 2020 werd gekozen, heeft de publicatie van het rapport verwelkomd als een stap naar genezing en transparantie. De Katholieke Kerk wordt opgeroepen om de slachtoffers te erkennen en te ondersteunen, en om te zorgen dat dergelijke misstanden in de toekomst worden voorkomen.