Rome, 20 februari 2026 – Het pauselijk Dicasterie voor de Interreligieuze Dialoog staat in zijn jaarlijkse boodschap bij gelegenheid van de Ramadan stil bij het samenvallen van de islamitische vastenmaand met de Veertigdagentijd. Het is voor het eerst sinds de jaren negentig dat de christelijke vastentijd en de negende maand van de islamitische maankalender min of meer tegelijk zijn begonnen.
Aswoensdag is voor katholieken het begin van de voorbereiding op het 46 dagen later gevierde Pasen, het hoogfeest van de Verrijzenis van Jezus Christus. De islam volgt de stand van de maan en wijkt daardoor af van de gregoriaanse jaarkalender. Daardoor valt ramadan elk jaar in een andere periode. Saoedi-Arabië bepaalde op basis van een waarneming van de maan dat ramadan afgelopen woensdag begon. Overigens houden sommige moslims een andere vaststelling van het begin van ramadan aan: zij zijn gisteren begonnen.
Het Dicasterie voor de Interreligieuze Dialoog (DDIR) noemt het in zijn vandaag gepubliceerde boodschap een “voorzienige samenloop” van de twee kalenders dat christenen en moslims tegelijk “deze periode van vasten en devotie” vieren. De gedeelde vastenperiodes vormen volgens de Indiase kardinaal George Jacob Koovakad, de prefect van de DDIR, een tijd van “innerlijke transformatie”. Hij benadrukt zijn “spirituele nabijheid” tot moslims en laat weten dat de katholieke kerk “solidair staat” met “moslimbroeders en -zusters”.
In ramadan eten, drinken en vrijen moslims niet tussen zonsopkomst en zonsondergang. De vastentijd voor katholieken wordt in Nederland op verschillende manieren ingevuld, zegt een woordvoerster van het Rooms-Katholiek Kerkgenootschap tegenover het ANP. Sommige mensen eten bijvoorbeeld geen snoep en koek of drinken geen koffie en alcohol. Jongeren grijpen de tijd van bezinning aan om weg te blijven van sociale media. Online zijn er ook veertigdagenmeditaties te vinden. Daarnaast zamelen mensen geld in voor goede doelen.
De organisatie Vastenactie levert lespakketten over de Veertigdagentijd en Pasen aan katholieke scholen in Nederland. Het lesmateriaal moet bijdragen aan bewustwording over de vastentijd, aldus een woordvoerster. Op veel scholen zitten ook leerlingen die niet christelijk zijn, legt ze uit. Vanwege het samenvallen van ramadan met de vastentijd heeft een school in Heerenveen dit jaar een kalender gemaakt, met voor elke dag een opdracht voor alle leerlingen, zoals iets waardevols doen voor iemand.
De Protestantse Kerk in Nederland biedt een speciale veertigdagentijdkalender aan met voor iedere dag een overdenking. Ook protestanten zamelen giften in tijdens de periode tot aan Pasen.
De Veertigdagentijd duurt van Aswoensdag tot aan de avondmis op Witte Donderdag ter gedachtenis aan het Laatste Avondmaal. De zondagen in de Veertigdagentijd gelden niet als vastendagen.