Filippus de Apostel

Sint Filippus was een van de twaalf mannen die door Jezus werden aangesteld tot apostel.

Vijfde
In de lijst van de Twaalf Apostelen in de evangeliën van Marcus, Matteüs en Lucas wordt Filippus als vijfde genoemd.

Betsaïda
Filippus (een Griekse naam, die 'paardenvriend' betekent) was afkomstig uit Betsaïda, een dorp aan het Meer van Galilea, waar ook Petrus en Andreas vandaag kwamen.

Volg Mij
Volgens het Johannes-evangelie zegt Jezus tot Filippus: 'Volg Mij' (1,43). Nadat hij in Jezus de Messias heeft herkend, brengt Filippus ene Nathanaël met Jezus in contact (1:46). Ook die zal Hem als discipel volgen.

Wonderbare spijziging
Bij de eerste wonderbare spijziging (Joh. 6,5v) stelde Jezus Filippus op de proef door hem te vragen hoe zij brood moesten kopen om de menigte te voeden. Filippus antwoordde Hem: 'Wil ieder ook maar een klein stukje brood krijgen, dan is voor tweehonderd denariën brood nog te weinig.'

Laatste Avondmaal
Filippus was als lid van de Twaalf aanwezig bij het Laatste Avondmaal. Daar hield Jezus volgens het Johannes-evangelie een lange toespraak over de naastenliefde, het geloof en zijn verbondenheid met God de Vader:
'Als jullie Mij hebben leren kennen, zul je ook mijn Vader leren kennen. Sterker, nu al kennen jullie Hem en heb je Hem gezien.' Hierop zei Filippus: 'Laat ons de Vader zien, Heer, dan zijn we tevreden!' En Jezus weer: 'Ik ben al zo lang bij jullie, Filippus, en je hebt Me nog niet leren kennen? Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien. Hoe kun je dan nog zeggen: “Laat ons de Vader zien”? Geloof je niet dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij? De woorden die Ik tot jullie spreek, spreek Ik niet uit Mijzelf: het zijn daden van de Vader, die in Mij blijft. Geloof Me toch: Ik ben in de Vader en de Vader is in Mij; of geloof het anders op grond van de daden.' (14, 7-11; Willbrordvertaling 1995)

Andere Filippus
In de Handelingen der Apostelen wordt Filippus nog eenmaal genoemd: in de lijst van de aanwezigen in het Cenakel na Christus' Hemelvaart. Niets is met historische zekerheid te zeggen over het verdere verloop van Filippus' leven. Volgens de kerkelijke geschiedschrijver Eusebius van Caesarea (3e/4e eeuw) zou hij in Hiërapolis gestorven zijn. Maar het is duidelijk dat hij de apostel verwart met Filippus de Evangelist, van wie eveneens sprake is in de Handelingen.

Gekruisigd
Over de apostel Filippus zijn verscheidene legenden ontstaan. Daarin wordt verteld dat hij strijd voerde tegen afgoderij en dat hij gekruisigd werd. Vandaar dat hij in de kunst vaak wordt afgebeeld met een kruis. Zijn vermeende relieken worden bewaard in de basiliek van de Twaalf Apostelen in de Romeinse stadswijk Trevi.

Apocrief
In de gnostische traditie was sprake van een verloren gegaan apocrief boek, Evangelie van Filippus geheten. De apostel zou daarin de geheimen hebben opgetekend die Christus na zijn Verrijzenis onthulde.

Feestdag
In de Latijnse Kerk wordt op één dag zowel Filippus als de apostel Jacobus van Alfeüs herdacht. Vóór 1970 werd dit feest gevierd op 1 mei, tegenwoordig op 3 mei. De Syriërs vieren Filippus' feest op 14 mei, de Armeniërs op 17 mei, de Kopten op 18 mei en de Grieken op 14 november.