Bart Brandsma reist de hele wereld over als polarisatiedeskundige. Tegelijk trekt hij zich elke drie weken terug in een klooster. In De verwondering vertelt deze verre achterneef van de heilige Titus Brandsma wat hem bezielt en inspireert. ‘Het is onze plicht om de gewone dingen op grootste wijze te doen.’
Ruim twintig jaar geleden werd Bart Brandsma gegrepen door een vraag: ‘Hoe werkt polarisatie?’ Hij reisde de wereld over om het te onderzoeken, en nu helpt hij leiders zich te verhouden tot de dynamiek van wij-zij-denken. In De verwondering spreekt hij met Annemiek Schrijver over zijn vak, maar ook over dat wat hem drijft en inspireert.
De basis voor Barts expertise werd gelegd op het schoolplein. ‘Wat ik zag, was: er ontstaat ruzie, en dan rennen alle kinderen eropaf. ‘Ruzie, ruzie!’ Blijkbaar is ruzie iets leuks. En dan word je geacht de naam van een van beide ruziemakers gaan roepen.’ Dat is de structuur onder polarisatie, die hij overal op de wereld terugziet.
‘Soms wil je polariseren om te agenderen’, voegt Bart toe. ‘Of je nu bij Farmers Defence Force of Extinction Rebellion zit. Maar er zijn ook situaties waarin je niet in die dynamiek mee wil.’ Vanuit dat inzicht pleit hij voor een herwaardering van het stille midden. ‘In het midden zitten de meeste mensen, maar ze voelen zich allemaal alleen.’
De kunst is om het uit te houden in het midden, meent Bart. Kun je een vraagstuk een stukje verder dragen, zonder kamp te kiezen? Het weerspiegelt de houding die hij regelmatig oefentals hij zich terugtrekt in het klooster: niet-weten. Er blijkt een monnik in hem verstopt te zitten. ‘In het klooster kun je jezelf verzamelen. Dat heb ik nodig.’
Toen Bart voor het eerst een klooster betrad, wist hij: hier ben ik thuis. ‘Ik was nog geen kwartier binnen, en toch wíst ik het. Als een waarheid zonder feiten. Wij mensen hebben daar een antenne voor, en die moet je serieus nemen.’ In het klooster vindt hij aandacht en beschikbaarheid, in het spoor van zijn verre familielid: de heilige Titus Brandsma.
‘Titus was ongelooflijk bijzonder’, legt Bart uit. ‘Mensen die met hem in het concentratiekamp hebben gezeten, zeiden: ‘Titus tilde ons op.’ Hij was ongelofelijk beschikbaar in een uitzonderlijke situatie.’ Daarin is hij een voorbeeld, vindt Bart. Kunnen wij even radicaal liefdevol zijn? ‘Het is onze plicht om de gewone dingen op grootste wijze te doen.’
Die opdracht voelt extra urgent nu Bart onlangs op nul werd gezet door twee auto-immuunziektes. ‘Dat dwingt me een verbond met mijn grenzen aan te gaan. Maar dat betekent niet dat ik de bezieling niet kan zoeken.’
De verwondering met Bart Brandsma, zondag 29 november om 08.25 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.
Meer informatie
Sem Kaptein
Algemene persvoorlichting
Kijkers/luisteraars kunnen met vragen/opmerkingen terecht bij het Klant Contact Centrum:
E: info@kro-ncrv.nl
T: 035-6726880
KRO-NCRV's De verwondering met Annemiek Schrijver en Bart Brandsma
Fotograaf:
KRO-NCRV
Disclaimer
Op deze foto rusten auteursrechten. Deze foto mag niet worden verveelvoudigd, opgeslagen of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van KRO-NCRV en fotograaf.
Uitzondering op bovenstaand verbod, betreft zogenaamd promotioneel gebruik t.b.v. KRO-NCRV dan wel onze programma’s. Op voorwaarde dat er een relatie is met het betreffende programma/onderwerp, vermelding van de naam van de fotograaf plaats vindt én met inachtneming van het gestelde in artikel 25 Auteurswet, is het toegestaan om zonder nadere vergoeding gebruik te maken van de foto.
Downloaden
Door de foto te downloaden geeft u aan akkoord te zijn met bovengenoemde voorwaarden en deze te zullen naleven. De foto wordt in een apart scherm geopend. Kies bovenin dit scherm voor “bestand” en hierna “opslaan als”. Dit kan afwijken per webbrowser.