Egbert Modderman: ‘De realiteit is broos, en dat is eigenlijk heel mooi.’

‘Wie zijn wij eigenlijk?’ Dat vraagt kunstschilder Egbert Modderman zich af terwijl hij mensen vastlegt met kwasten en penselen. Als jonge tiener brak hij zijn heup, en sindsdien is hij allergisch voor het idee dat voorspoed je eigen verdienste is. Met zijn reflecties en schilderijen houdt hij ons in De verwondering een spiegel voor.

Twee grote schilderijen sieren de achtergrond. Ze zijn van de hand van kunstschilder Egbert Modderman, die in gesprek met Annemiek Schrijver vertelt wat hem beweegt: ‘Kunst is een spiegel van wie we zijn. Dat is ook direct een opdracht voor iedereen die iets maakt.’ 

Egbert Modderman is huisschilder van de Martinikerk in Groningen. Hij schilderde daar een serie levensgrote schilderijen rondom de werken van barmhartigheid. Het achtste en laatste werk – over zorg dragen voor de schepping – vindt Egbert zelf het meest bijzonder.

Het schilderij toont de profeet Jona, die woedend is omdat God ‘zijn’ schaduwrijke boom heeft laten verdorren, terwijl het lot van anderen hem niets kan schelen. ‘Ik herken in Jona iets van mijn eigen emotionele onvermogen’, zegt Egbert. ‘Ik weet best dat onze keuzes vandaag ecologische impact hebben op andere mensen ver weg, of op onszelf in de toekomst. Maar toch ga ik pas de barricade op als het mijn tuin en de mensen om mij heen raakt. Dat is de tragiek van wie we zijn.’

Hij ziet zijn schilderwerk als een langlopend onderzoek naar de mens. In zijn tienerjaren werd Egberts zorgeloze jeugd doorbroken door een gebroken heup. Hij moest op een speciale school revalideren, tussen allerlei andere kinderen met lichte en zware beperkingen. ‘Dat was een groot contrast met mijn ‘succesvolle’ VWO-klas. Later begreep ik dat het me confronteerde met de realiteit dat je de meeste dingen niet in eigen hand hebt.’ 

Dat inzicht motiveert Egbert om hard te werken, nu alle omstandigheden wél goed zijn. Zo heeft hij met een stipendium van de stichting Beringer Hazewinkel de mogelijkheid gekregen om zich de komende jaren op een speciale reeks schilderijen te storten. In die reeks, die Monomythe gaat heten, zoekt Egbert naar het universele verhaal wat alle mensen met elkaar verbindt. ‘Dat is ook het verhaal van onze tijd, waarin continu crisis dreigt.’ 

Toch hebben dreiging en crisis niet het laatste woord, want het wordt tegelijk een verhaal van hoop. Daarvoor laat Egbert zich inspireren door het christendom, en vooral door Jezus. ‘Hij was eigenlijk een enorme loser, maar juist daarin ligt zijn kracht.’ Op dezelfde manier kan de kwetsbaarheid die hij schildert een kracht zijn; een tegenkracht tegen het idee dat het in de wereld uiteindelijk allemaal om macht draait. 

De verwondering met Egbert Modderman, zondag 15 maart om 08.25 uur bij KRO-NCRV op NPO2