Erik Scherder: ‘Naarmate ik ouder word, ben ik sneller geëmotioneerd.’

We kennen Erik Scherder vooral als onvermoeibare hersenwetenschapper. Maar hoe is hij dat geworden? En wie is hij voorbij dat imago? In De verwondering spreekt hij met Annemiek Schrijver over zijn verleden, zijn angsten en zijn missie. ‘Het kan een persoonlijkheidsstoornis zijn, maar voorlopig heb ik een enorme drive.’

Eigenlijk had hij plastic- en papierhandelaar moeten worden, in het voetspoor van zijn vader en broer. ‘Maar ik kon er niets van’, ontdekte Erik toen hij in een papierfabriek in Duitslandwerkte. ‘Ik voelde me echt diepongelukkig en eenzaam.’

Neuropsycholoog Erik Scherder werd bekend als enthousiaste hersenprofessor door zijn optredens bij DWDD. Maar daarvoor had hij al een lange weg afgelegd. ‘Mijn vooropleiding was eigenlijk niets. Ik was niet geschikt voor wat dan ook.’ Na een uitstapje als tennisleraarmocht Erik als jonge fysiotherapeut meekijken op de neurologische afdeling van de kliniek waar hij werkte. En daar ging zijn wereld open.

Hij ging studeren aan de universiteit en werkte hard. ‘Maar het gekke is: door het ene te doen, kreeg ik heel veel energie voor al het andere.’ Met Annemiek gaat hij op zoek naar wat hem drijft. Is het onzekerheid, vanwege zijn late start als wetenschapper? Of is het ten diepste empathie? ‘Ik kan het leed niet verhelpen, maar ik kan er wel voor je zijn om het samen te doen.’

Eriks moeder had een ernstige darmziekte. Hij groeide daarmee op en heeft als katholieke jongen veel voor haar gebeden. Pas op late leeftijd genas ze. ‘Misschien was dat toch het verhoor van die gebeden...’ Terugdenkend aan zijn jeugd ziet Erik de katholieke mis als een goed moment om te mijmeren: ‘Op zo’n moment word je default-netwerk actief, en dat leidt tot creativiteit en verwondering.’

Aan tafel bij Annemiek is Erik open over zijn angsten, die hij herkent van zijn eigen vader. ‘Wil je een rijtje? Vliegangst, hoogtevrees, doodsangst, snelwegen mijden…’ En hoe hij daarmee omgaat? ‘Ik vermijd ze - dat is slechte coping van me.’

Tegelijk ziet Erik wel de voordelen van ouder worden. ‘Naarmate ik ouder word, ben ik sneller geëmotioneerd. En daar ben ik blij mee!’ Ten diepste gaat het volgens Erik uiteindelijkom moeite doen. ‘Elke stap telt.’ Dat is de sleutel om op een goede manier ouder te worden, en – in zijn geval – zo lang mogelijk voor de dood uit te hollen...

De verwondering met Erik Scherder, zondag 11 oktober om 08.25 uur bij KRO-NCRV op NPO2