Tijd om nog eens goed naar je zalfjes en crèmepjes te kijken. Brandpunt+ zocht uit welke in de prullenbak kunnen.
Rihanna, Sam Smith,
NikkieTutorials, de zusjes JennerKardashian, Pharrell Williams, ieder model
dat recent op de cover van Vogue heeft gestaan… ze weten allemaal waar hun fans
anno 2021 op zitten te wachten: een zelfgemaakte video van hun dagelijkse skincare
routine. Als we de honderden YouTubevideo’s mogen geloven, praten
celebrities tegenwoordig net zo graag over hun gezichtsverzorgingsproducten als
over hun werk.
Al loopt het één niet zelden over in het ander: steeds meer influencers,
acteurs, muzikanten en modellen brengen een eigen huidverzorgingslijn uit. Dat
is niet gek als je bedenkt dat er achter die huidverzorging een snelgroeiende
miljardenindustrie schuilgaat. Alleen al in 2020 werd er wereldwijd ruim 85
miljard euro in omgezet, dat is ongeveer
net zoveel als het nationale netto vermogen van Cyprus, Letland of Tanzania.
Skincare is dus big
business, maar zijn al die crèmes, cleansers, maskers en serums wel echt
nodig? En hoe weet je of de inhoud van een potje daadwerkelijk doet wat het
belooft, en je niet stiekem ten prooi valt aan een gewiekste marketingtruc?
Samen met een dermatoloog en een onderzoeksarts onderscheiden we de zin van de
onzin.
Dit zijn de belangrijkste weetjes om te voorkomen dat je genept wordt.
De basis: reinigen en zonbescherming
Minstens zo belangrijk als wat je óp je gezicht smeert, is wat je
eraf haalt. “Reinigen is belangrijk om opgehoopt talg, dode huidcellen en vuil
te verwijderen”, zegt dr. Jetske Ultee. Zij is onderzoeksarts in cosmetische
dermatologie. “Het is de eerste stap naar een mooie huid.”
Dagelijks reinigen kan natuurlijk met een gratis plons kraanwater,
maar volgens de arts is een milde cleanser het meest geschikt. Met mild wordt
bedoeld: een product waar géén irriterende of uitdrogende ingrediënten inzitten
die het natuurlijke beschermlaagje van je huid aantasten (waarover later meer).
Volgens dermatoloog van het Erasmus Medisch Centrum dr. Armanda Onderdijk wordt
bij het delen van skincare routines het belang van bescherming tegen de
schadelijke effecten van de zon nog te vaak over het hoofd gezien. “Je kan
smeren wat je wilt, maar als je zonder hoge spffactor de zon ingaat dan zal je
huid hoe dan ook snel verouderen en rimpels en pigmentvlekken krijgen. De zon
veroorzaakt zo’n 80 tot 90 procent van onze rimpels.”
Zelf gebruikt Onderdijk dan ook het hele jaar door een crème met
factor 30. “In de Nederlandse winter is zo’n hoge spf misschien niet
noodzakelijk, maar van april tot het eind van de zomer is het echt een must.”
Ook raden beide experts dagelijks gebruik van een hydraterende gezichtscrème
(een moisturizer) aan, maar juist daarbij is het oppassen geblazen. Niet alle
crèmes doen namelijk wat ze beloven. Sterker nog: bevatten ze de verkeerde
ingrediënten, dan kunnen ze een averechts effect hebben op je dierbare porem.
Let op de ingrediënten, niet op de marketingclaims
Antistress, antiage, stralen, glinsteren, kalmeren en zelfs
transformeren: de bedrijven achter gezichtsverzorging beloven het allemaal. “Er
worden veel dure woorden gebruikt in advertenties en op verpakkingen, liefst
termen die wetenschappelijk klinken. Maar in praktijk zegt het meestal niks”,
merkt Onderdijk op. “Dat iets ‘dermatologisch’ is getest, betekent ook niet dat
het aan wetenschappelijke voorwaarden voldoet.”
In plaats van je te laten leiden door marketingclaims, kan je dan ook beter
kijken naar de lijst met bestanddelen op het etiket van een product. Hoe eerder
een ingrediënt in de lijst wordt genoemd, hoe meer ervan in het product zit.
De
belangrijkste bestanddelen waarvan je in ieder geval niet wilt dat ze
vooraan in de ingrediëntenlijst van je crème of cleanser zitten, zijn de
volgende:
Schadelijke alcoholsoorten: alcohol denat, ethanol denat, ethyl alcohol,
isopropyl alcohol, benzyl alcohol.
Parfumstoffen, zoals geraniol, linalool, citronellol, Dlimonene, eugenol en
lilial en eigenlijk al het andere waar ‘perfume’ of ‘fragrance’ voorstaat. Als
je een huid hebt die snel rood of droog wordt, kun je deze geurstoffen beter
helemaal vermijden.
Essentiële oliën, zoals uit citrusfruit, eucalyptus,
lavendel, ylang ylang en jasmijn. Ze irriteren de huid en kunnen in combinatie
met zonlicht zelfs brandwonden, blaren of pigmentvlekken geven.
Dit zijn de belangrijkste bestanddelen die volgens Ultee wel een bewezen
positief effect hebben:
De hydraterende stoffen hyaluronzuur, glycerine en dimethicone.
De antioxidanten vitamine C, vitamine E en B3 (niacinamide). Let wel:
antioxidanten verliezen een groot deel van hun werking als ze in aanraking
komen met licht en lucht. Daarom kunnen ze beter in een pompje worden verpakt.
Vettige alcoholsoorten: cetyl alcohol, cetearyl alcohol, lanolin alcohol,
stearyl alcohol en myristyl alcohol.
Pas je producten aan op je huidtype in plaats van je gender,
leeftijd of huidskleur
Gezichtsverzorging voor mannen en de rijpere, donkere, lichte,
Aziatische of zelfs ‘stadse’ huid: cosmeticabedrijven targeten met hun
producten maar wat graag een specifieke doelgroep. Volgens Onderdijk en Ultee
klopt het dat kenmerken van je huid worden beïnvloed door biologische factoren
als geslacht, leeftijd, etniciteit, huidskleur en zelfs door omgevingsfactoren,
zoals de mate van luchtvervuiling.
Toch heeft het volgens de experts meer zin om een
huidproduct te selecteren op basis van je meer algemene huidtype. Meestal
worden er drie onderscheiden: een vettige huid, een droge huid en een
onrustige/gevoelige huid die snel rood wordt. Welk huidtype je hebt, is niet
altijd makkelijk vast te stellen. “Er zijn mensen van wie het ene deel van het
gezicht vettig is, en het andere juist droog”, licht Onderdijk toe. “Het is
vaak een kwestie van uitproberen om te ontdekken welk product voor jou het
beste werkt, liefst niet één keer maar een paar dagen achter elkaar.”
Voor mensen met een (deels) droge huid zijn in ieder geval de eerder genoemde
hydraterende bestanddelen van belang. Aan degenen met een gevoelige huid wordt
bijvoorbeeld vitamine B3 aangeraden, en is het extra oppassen geblazen met alle
irriterende stoffen. “Zij kunnen een product beter eerst aan de binnenkant van
de arm uitproberen voordat het op het gezicht wordt gesmeerd”, zegt Onderdijk.
“Zo voorkom je een allergische reactie en moeilijk te behandelen pigmentvlekken
op zichtbare plekken.”
Natuurlijk is niet altijd
beter
“Veel consumenten kiezen
tegenwoordig voor een product dat zo natuurlijk of biologisch mogelijk is”,
zegt Ultee. “Maar vaak zijn ze helemaal niet zo groen als het etiket doet
vermoeden en is er sprake van greenwashing.” En als een product al hoge
concentraties natuurlijke ingrediënten bevat, zoals uit planten en kruiden, wil
dat nog niet zeggen dat het goed is voor je huid. “Ook natuurlijke ingrediënten
kunnen irritaties en allergische reacties geven”, zegt Onderdijk.
Eerder schreven we in dit
artikel hoe je kan voorkomen dat je
in het groene ootje wordt genomen.
Je hebt géén aparte dag en nachtcrème nodig
“Er wordt steeds meer bekend over het dag en nachtritme van
huidcellen”, vertelt Ultee. “Onderzoek laat zien dat allerlei processen in de
huid volgens een bepaald ritme lopen, zoals vochtverlies, doorbloeding,
herstel, talgproductie. Maar op dit moment zijn er nog nauwelijks huidproducten
die daar speciaal op zijn aangepast.”
Wat in tegenstelling tot de nacht overdag natuurlijk wel belangrijk is (het kan
niet vaak genoeg worden benoemd): bescherming tegen de zon. “Dagcrèmes hebben
steeds vaker ook een spf, maar die smeer je meestal dunner en de factor ligt
vaak lager”, zegt Onderdijk. “Daarom is een aparte zonnebrandcrème aan te raden,
altijd met bescherming tegen uva én uvb.”
Laat ook de oog of
wallencrème maar in de schappen staan
“Eigenlijk zou iedere crème die je voor je gezicht gebruikt, mild genoeg
moeten zijn voor de huid rond de ogen. En dan heb je dus geen aparte oogcrème nodig”,
zegt Ultee. “Is een crème niet mild genoeg voor de dunne huid, dan zou je ‘m
ook niet op de rest van je gezicht moeten willen smeren.”
