Wat is natuurvlees precies?

Runderen en schapen worden in natuurgebieden ingezet om te grazen. Ze eten gras, kruiden en jonge begroeiing en helpen zo het landschap open en gevarieerd te houden. Vlees van zulke dieren wordt verkocht als natuurvlees. De veehouderij heeft hier dus ook een functie in het natuurbeheer.

Dat is het verschil met dieren die uitsluitend voor de productie van vlees of melk worden gehouden. Ook die kunnen in de wei staan, maar buiten lopen is niet hetzelfde als een natuurgebied beheren. Bij natuurvlees draait het juist om die combinatie van veehouderij en natuurbeheer. Toch krijgt natuurvlees maar 2 Beter Leven-sterren. Hoe zit dat?

Tot de melk op is

Volgens Ed Hendriks van Natuurvlees Nederland voldoet het bedrijf aan vrijwel alle voorwaarden voor drie sterren. Op sommige punten doet het naar eigen zeggen zelfs meer dan nodig. ‘Onze kalveren blijven 6 tot 7 maanden bij hun moeder. Langer dan 7 maanden kan niet, want dan is de melk op. Dan verstoot de moeder het kalf. We volgen daarin het natuurlijke proces.’ Dit terwijl de eis om drie sterren te krijgen stelt dat kalveren minimaal drie maanden bij hun moeder moeten blijven.

De koe moet op de vogels wachten

De eis voor de weidegang - zoals dat heet voor 3 Beter-Levensterren - is minstens 180 dagen. En ook daar voldoen de natuurvleeskoeien aan, vertelt Hendriks: 'De koeien lopen 6 tot 10 maanden buiten. Maar hoeveel dagen precies dat heeft te maken met dat in sommige natuurgebieden langer niet mag. Vaak zijn de gebieden voor onze koeien ook vogelgebieden en dan moet je tijdens het broedseizoen wachten tot de vogels uitgebroed zijn.’

De boer bepaalt dus niet zelf wanneer het hek opengaat. Ook het weer en de afspraken over het natuurgebied spelen mee. Ed Hendriks van Natuurvlees Nederland legt uit: ‘Voor elk gebied is er een beheersplan waarin staat hoeveel koeien erop mogen en van wanneer tot wanneer.’

De derde ster past niet in de stal

De enige eis waar het natuurvlees niet aan voldoet voor 3 sterren is de grootte van de stallen. Om die derde ster te krijgen moet elk dier minstens 8,5 m² tot zijn beschikking hebben. Voor 2 sterren is dat 6,6m². 

Je zou denken dat je als natuurvleesproducent graag die derde ster ook wil krijgen, maar voor Ad Hendriks van Natuurvlees Nederland is dat het niet waard: 'Onze runderen staan 2 tot 6 maanden per jaar op stal. De kosten om de stallen groter te maken zijn zo groot voor onze boeren dat de prijzen voor het vlees zo hoog worden dat de consument dat niet meer wil betalen. De hele markt vraagt om vlees met twee sterren. 

'We zouden het wel willen, maar de meerkosten betalen doet niemand. Bovendien vinden we 2 of 3 sterren niet zo interessant. De dieren staan vaak in groepjes bij elkaar en dan is de ruimte die ze bij 2 sterren hebben meer dan voldoende. Het dierenwelzijn wordt er niet beter door,' vervolgt Hendriks.

Kort door de bocht

De Dierenbescherming, de organisatie achter het Beter Leven-keurmerk, noemt de conclusie van Natuurvlees Reden dat kort door de bocht: 'De voorwaarden (voor de stalgrootte red.) staan er niet voor niks in. Wij hebben onderzoek laten doen naar wat dieren nodig hebben om zoveel mogelijk richting hun natuurlijke gedrag te komen en beperking van ruimte is daarin nooit een goede stap. Je wil de dieren zoveel mogelijk de ruimte geven om hun eigen plek te vinden en ze een keuze te gaan van waar ze willen zijn.'