Potjes vol pillen die beloven je meer man te maken: testosteron pronkt tegenwoordig ook in de schappen van de drogist. Slik testosteronboosters en het zou helemaal snor zitten met je spierkracht, uithoudingsvermogen en seksuele potentie. Maar wat zit er eigenlijk in die supplementen en werkt het echt? De Keuringsdienst begrijpt er de ballen van.
Wat doet testosteron?
Dat testosteron belangrijk is, staat buiten kijf. Want hoewel het vooral bekend staat als het mannelijke hormoon, is het ook van cruciaal belang voor vrouwen.
Testosteron speelt een rol bij spieropbouw, haargroei, energie en libido. Maar de invloed van het hormoon reikt verder dan dat.
Bij een tekort kunnen klachten ontstaan als vermoeidheid, somberheid en concentratieproblemen. Ook fysiek verandert er het nodige: spiermassa neemt af, vetmassa neemt toe en zelfs botten kunnen zwakker worden.
Op de lange termijn liggen er bovendien gezondheidsrisico’s op de loer, zoals diabetes type 2 en problemen met het seksueel functioneren.
Supplementen voor testosteron
‘Alles wat gekoppeld is aan het man-zijn, wordt onder andere door testosteron geregeld,’ aldus Renger Witkamp, hoogleraar farmacologie. Niet gek dus dat veel mannen hun testosteron op peil willen houden.
De belofte van testosteronsupplementen is dan ook verleidelijk: meer energie, meer spierkracht, een beter seksleven en het zou ook nog eens voor betere haargroei zorgen. En dat alles zonder doktersbezoek. Maar wat zit er eigenlijk in die pillen?
Zink, vitamine D, selenium, fenegriek en stoffen waar zelfs de verkoper even over struikelt. ‘Shilajit,’ vertelt de verkoopmedewerker. Maar testosteron zelf? Dat zit er meestal niet in.
Werken testosteronsupplementen?
Hoogleraar farmacologie Renger Witkamp bekijkt de potjes en herkent meteen een patroon: ‘Planten en ingrediënten die heel krachtig werken, mogen niet in voedingssupplementen zitten.’
‘De regel die we in de farmacologie hanteren, is dat als iets werkt, het óf verboden is óf alleen op recept verkrijgbaar. En als dat niet het geval is, zal het wel niet werken,’ vervolgt Witkamp.
Van Tribulus terrestris, een veelgebruikt ingrediënt in dit soort supplementen, is bijvoorbeeld nooit bewezen dat het de testosteronproductie verhoogt.
Ook aan shilajit worden allerlei voordelen toegeschreven door fabrikanten: verbeterde haargroei, libido en afweer. ‘Dan word ik sowieso al achterdochtig,’ stelt Witkamp. ‘Dat noemen wij in de geneeskunde een panacee.’ Een wondermiddel dat niet bestaat.
Stierenballen voor spierballen
Een ander product dat zegt te helpen bij het behoud van mannelijkheid, zijn supplementen gemaakt van grasgevoerde stierenballen. Testikels voor testosteron, stierenballen voor spierballen. Klinkt logisch, maar is het dat ook? En zit daar dan wél testosteron in?
Wiggert Meerman, producent van deze supplementen, zegt in de Keuringsdienst van Waarde-uitzending: ‘Waar we vroeger alles van het dier aten, ligt er nu enkel spiervlees in onze supermarkten.’
‘In de testikels zitten bepaalde stoffen die je lichaam nodig heeft voor de aanmaak van testosteron,’ vervolgt Meerman.
Grasgevoerde stierenballen in capsules
Van verse stierentestikels moet de westerse man echter niets weten. Je zult ze dan ook hoogstwaarschijnlijk niet snel in het vleesschap van de supermarkt tegenkomen.
Supplementenproducent Wiggert Meerman importeert daarom stierenballen van grasgevoerde runderen, reeds gevriesdroogd en in capsulevorm, helemaal uit Nieuw-Zeeland.
Hoe verwerkt je lichaam die stierenballen?
De wetenschap heeft een hard hoofd in het consumeren van stierenballen. ‘Als jij testosteron via de mond neemt, wordt dat niet opgenomen,’ legt hoogleraar farmacologie Renger Witkamp uit.
En dat is maar goed ook. Want als je lichaam dat testosteron wél zou opnemen, zouden je eigen testikels kunnen krimpen.
Witkamp stelt: ‘Als je testosteron toedient, gaat je eigen productie omlaag, omdat je lichaam denkt dat het zelf minder hoeft aan te maken.’
Geldklopperij of niet?
Testosteronprofessor en arts Pim de Ronde is duidelijk: ‘Ze leveren geld op voor de fabrikant, maar voor de mannen… doet het eigenlijk niks.’
Hoogleraar farmacologie Renger Witkamp wijst op een mogelijke (gedeeltelijke) werking. ‘Bij dit soort problemen waar mannen mee zitten, is de psyche vaak erg belangrijk. Er kan een enorm placebo-effect aan dit soort producten zitten.’
Testosteron in een potje blijkt geen shortcut naar meer mannelijkheid, maar vooral een product dat inspeelt op iets wat moeilijker te verkopen is: onzekerheid.
‘Denk je een probleem te hebben met je testosteronhuishouding? Ga dan vooral naar de huisarts,’ aldus De Ronde.
Keuringsdienst van waarde: Testosteron
De luxe jaren zijn voorbij. De wereld is weer een ruige plek. En dus pakt de drogist er groots mee uit: testosteron. Gewoon te koop in potjes vol pillen. Slik ze en het zou helemaal snor zitten met je spierkracht, uithoudingsvermogen en seksuele potentie. Maar waar komt al dat testosteron eigenlijk vandaan? Leest de Keuringsdienst dat goed? De ballen van een stier?
