Het is weer zover: de kattenbak moet worden gevuld. Alleen, waarmee? In de winkel liggen zakken kattengrit vol beloftes – van eco pellets tot mineral comfort. Maar wat zegt dat allemaal? En waarom loopt de prijs zo uiteen voor iets dat uiteindelijk in de prullenbak belandt? De Keuringsdienst zoekt uit of je een kat in een zak koopt.
De keuze is reuze
Stap een dierenspeciaalzaak binnen en je wordt overweldigd met de keuze aan kattenbakvulling. Honderden soorten met elk een andere prijs: van zo’n 5 euro tot wel 15 euro per zak.
De ene zak kattengrit belooft geur te absorberen, de andere is stofvrij, en sommige zakken pronken met claims over duurzaamheid. Op de ene verpakking staat bijvoorbeeld: ‘Geschikt voor gevoelige katten, absorberend, niet-klonterend.’ Op de ander lees je: ‘Minder geur, biologisch afbreekbaar.’
Waar kun je nu het beste voor kiezen?
Hernieuwbare kattenbakvulling
De soorten kattenbakvulling bestaan simpelweg uit twee soorten: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar.
Hernieuwbare kattenbakvullingen zijn van plantaardige materialen gemaakt. Houtkorrels ruiken natuurlijk, zijn composteerbaar, maar vallen sneller uiteen. Papier is te recyclen en stofarm, maar absorbeert minder goed en klontert niet. Maïs en tarwe zijn licht en plantaardig, maar minder effectief in geurbeheersing.
Niet-hernieuwbare kattenbakvulling
In de niet-hernieuwbare categorie heb je ook meerdere soorten kattenbakvulling. Silica is een doorzichtige korrel die vocht opneemt als spons. De bekendste niet-hernieuwbare soort blijft echter klei – denk aan bentoniet, sepioliet of kalk - herkenbaar aan de fijne grijze korrels.
Kleivulling is relatief goedkoop, klontert goed en neemt veel vocht op. Ideaal voor de katteneigenaar, maar een stuk minder ideaal voor het milieu.
Milieu-impact
Niet-hernieuwbare soorten kattenbakvulling, zoals klei en sepioliet, zijn nadelig voor het milieu. ‘Deze materialen verbranden niet in de vuilverbranding en vergroten daardoor de afvalberg,’ legt Sanne Janssen van kenniscentrum Milieu Centraal uit.
Ook de productie ervan is niet bepaald duurzaam. Voor dit soort grondstoffen worden grote stukken natuur afgegraven, vaak in landen als de VS, China en India. Daarna legt de klei nog een flinke reis af voordat het hier in de kattenbak - en uiteindelijk in de prullenbak - belandt.
Milieu Centraal adviseert daarom om te kiezen voor hernieuwbare grondstoffen zoals maïs, hout - bij voorkeur uit duurzaam beheerde bossen - of gerecycled papier. En bij voorkeur klontervormend: zo hoef je minder vaak schoon te scheppen, wat tijd en afval scheelt. Snippers hout, maïsstengels of tarwestengels zijn klontvormend. Pellets (kleine staafjes) van hooi, papier of hout vormen geen klonten.
Kattenluchtje
Maar waarom kopen we dan niet allemaal kattenbakvulling van hernieuwbare grondstoffen?
Hoewel deze varianten vaak beter zijn voor het milieu, laten ze het op het gebied van absorptie soms afweten. Gevolg: een kattenluchtje dat zich graag door de woonkamer verspreidt.
Verwarrend
Als je dan toch voor een kleisoort kiest, blijkt het schap alsnog verwarrend. De namen lijken vaak veel op elkaar – ‘ultra’, ‘extra hygiëne’, ‘sensitive’, noem maar op – maar de prijzen lopen flink uiteen. Soms kost een variant met zowat dezelfde naam bijna twee keer zo veel als de ‘gewone’ versie. Vanwaar dit prijsverschil?
Het prijsverschil
‘Het prijsverschil komt niet uit de lucht vallen,’ zegt Cathelijn Hoelen, kennis- en informatiemedewerker bij het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG).
‘Kattenbakvulling met geurkorrels of antibacteriële coatings zijn over het algemeen een stuk duurder,’ aldus Hoelen.
Maar wat voor ons lekker fris ruikt, kan voor een kat juist veel te heftig zijn. Volgens de woordvoerder van een bekende kattenkliniek ruiken katten namelijk véél beter dan wij. ‘Waar wij een frisse geur ervaren, ruikt een kat vooral een chemische geur,’ leggen ze uit.
Wat vindt de kat fijn?
Voor katten met gevoelige luchtwegen is het bovendien slimmer om te kiezen voor vullingen die stofarmzijn, zoals hout of papier. Die verstoffen minder en zijn dus milder voor de neus.
Daarnaast speelt het gevoel onder de pootjes mee. Sommige harde korrels kunnen voor katten oncomfortabel aanvoelen, waardoor ze de bak liever vermijden.
En wat als je nu wilt overstappen van kattenbakvulling?
Overstappen van vulling
‘Wie wil overstappen, doet dat beter geleidelijk. Meng oude en nieuwe vulling een paar weken of zet twee bakken met verschillende vullingen neer. Je kat laat vanzelf weten wat hij prettig vindt’, vertelt CathelijnHoelen van LICG.
De claims op verpakkingen zijn niet zoveel zeggend: ‘Er zijn geen specifieke eisen bekend waar een fabrikant zich aan moet houden’, laat medewerker van de Autoriteit Consument en Markt Dorith de Jong weten. Iedereen mag dus zeggen dat het stofarm en geurabsorberend is.
Conclusie
Kies je voor jezelf of voor je kat? Sterk geurend grit scheelt jou werk, maar je kat vindt het misschien minder fijn. Milieuvriendelijke varianten zijn beter voor de planeet, maar vragen soms meer schoonmaak. En de prijs?
‘Vergelijk niet alleen de prijs per kilo, maar ook hoelang een zak meegaat. Soms is een duurdere vulling in gebruik juist goedkoper,’ aldus Hoelen van LICG.
De perfecte kattenbakvulling bestaat niet, maar wie let op samenstelling, herkomst en gebruiksgemak, vindt meestal een variant waar kat én baas blij van worden. Want een tevreden kat? Dat is pas écht een kat in het bakkie.