In de eerste twee afleveringen van 40 dagen van je leven, kwam één naam meermalen voorbij: Anselm Grün. Maria van Mierlo tipte zijn boek over vasten aan Klaas van Kruistum en Anita Witzier, die beiden nog nooit van Grün hadden gehoord. En dat is zonde, want hij heeft hele mooie dingen te zeggen over vasten, consumeren en het leven.
Hij is misschien wel één van de meest gelezen christelijke auteurs van deze tijd: de Duitse benedictijner monnik Anselm Grün. Vanuit de Abdij van Münsterschwarzach schrijft hij over innerlijke rust, eenvoud en de kunst om met aandacht te leven. Waar de vastentijd voor veel mensen een periode is van minder eten, minder snoepen of even geen alcohol, betekent vasten volgens Grün iets veel groters: een uitnodiging om voor altijd anders in het leven te staan.
De consumptiemaatschappij
Waar veel mensen bij vasten denken aan strenge regels en vooral 'veel minder genieten', ziet Grün de vastentijd juist als een manier om opnieuw te ontdekken welke dingen er écht toe doen. In zijn visie staat vasten haaks op wat onze moderne consumptiemaatschappij ons constant influistert: dat we meer moeten kopen om gelukkig te zijn.
Zo schrijft Grün: “Voor veel mensen is niets meer heilig. Ze willen alles consumeren. Alles moet ten dienste staan van hun behoefte aan bevrediging. Het is ook de typische verzoeking van onze consumptiemaatschappij. Begeerte en ontevredenheid willen altijd meer hulpbronnen omzetten in producten die we kunnen gebruiken en consumeren.”
De Vastentijd
Volgens Grün leert de vastentijd je meer te genieten van eenvoudig leven, en ontstaat er innerlijk vrijheid van onze consumptiedwang. En dat is belangrijk, want hoe meer we consumeren, hoe minder we eigenlijk écht genieten. Grün: 'Te veel consumptie berooft ons van het vermogen om te genieten. Dat geldt niet alleen voor eten en drinken, maar ook voor de prikkels die de media in ons teweegbrengen. We gaan van het ene beeld naar het andere en zijn niet in staat om aandachtig naar iets te kijken. Onze zintuigen worden steeds meer geprikkeld, terwijl onze gevoelens vervlakken.'
Stille kritiek
Grün benadrukt dat christenen in deze zeven weken voor Pasen niet alleen individueel oefenen, maar óók een subtiel maatschappelijk signaal afgeven. Door eenvoudiger te leven en afstand te doen van zaken die door de jaren heen vanzelfsprekend zijn geworden, stellen ze onze samenleving en de consumptiecultuur ter discussie. In die zin is de vastentijd volgens Grün moderner dan ooit: 'Het is een tegenbeweging die laat zien dat geluk niet schuilt in méér, maar in bewuster. Een uitdaging voor de tijdsgeest.'
Een ander leven?
Maar wat levert deze periode van bezinning ons nou op? Grün: 'De vastentijd geeft de samenleving een andere smaak – niet de laffe smaak van altijd hetzelfde, maar de smaak van bewust leven, van innerlijke vrijheid en eenvoud. Op die manier krijgen we weer meer gevoel krijgen voor de échte essentie van het leven.'
Volg 40 dagen van je leven vanaf zaterdag 21 februari wekelijks om 16.30 uur op NPO 2 en vanaf zondag 22 februari wekelijks in je favoriete podcastapp.
40 dagen van je leven is een samenwerking tussen KRO-NCRV en Vastenactie, een hulporganisatie die zich inzet voor de allerarmsten. Het geld dat tijdens dit jaar tijdens de vastentijd wordt ingezameld gaat naar gevangen in Bolivia, die onder erbarmelijke omstandigheden moeten leven. Meer weten of een donatie doen? Klik hier.
