Dominique is 49 als haar arm tijdens het lopen ineens stil blijft hangen. Ze denkt aan stress, maar het blijkt parkinson. In de serie Leven tot het laatst: de wandeling vertellen zij en haar zoon Jasper tijdens een boswandeling hoe ze met de ziekte omgaan.
Dominique is 49 als ze voor het eerst iets merkt. Tijdens het lopen hangt haar arm stil. 'Ik dacht: dat is stress. Op die leeftijd denk je toch niet aan parkinson.’ Dominique zat in een zeer stressvolle periode. ‘Het is logisch als dat ergens in je lijf naar voren komt.'
Tot haar buurman van 83 langskomt en vertelt dat hij parkinson heeft. Dominique zoekt meer over de ziekte op online en ziet een rijtje symptomen dat ze herkent: een kleiner handschrift en een stilhangende arm.
Alles komt tegelijk
Dominque gaat naar de huisarts en niet veel later krijgt ze officieel de diagnose parkinson. Of zoals ze zelf zegt: 'Op 12 augustus 2018 was Miss P officieel in mijn leven.' Die door haar gecreëerde naam helpt haar om afstand te nemen.
De diagnose komt in een periode waarin er al veel op haar bordje ligt. Haar man heeft een burnout. Haar broer overlijdt in anderhalf jaar op jonge leeftijd aan darmkanker. En haar vader krijgt leverkanker. 'Alles viel uitelkaar om me heen.'
Dominique cijfert zichzelf weg. 'Ik zat letterlijk bij de oncoloog voor mijn vader en dan ging vervolgens mijn eigen pillenalarm. Ik nam ze in en ging ik weer door met het consult.' Pas na een jaar voelt ze hoe moe ze is. Dan neemt ze een besluit. Op haar vijftigste geeft ze zichzelf een sabbatical van een half jaar. 'Hoe kan ik leven en niet overleven?'
Het leven omgooien
Voor Jasper zijn de ziekte van zijn moeder en het overlijden van zijn oom een wake-upcall. Hij gooit zijn leven om. Van projectleider in de zonne-energie stapt hij over naar de politie. 'Ik ben gaan beseffen dat het leven zomaar kort kan zijn. Ga iets doen waar je gelukkig van wordt en geniet ervan.'
Dominique draagt het als tatoeage: 'Carpe fucking diem'. 'Dat fucking moet erbij, want het gaat niet altijd makkelijk.' Haar streven is dagelijks hetzelfde: geen tijd en energie verspillen aan dingen waar ze niet gelukkig van wordt.
Ze zegt het weleens zo: hoe progressiever de ziekte, hoe progressiever de levenslust. Dat komt vooral door haar broer, die in zijn laatste levensjaar nog zoveel gave dingen deed. 'Ik ben het hem verplicht om er iets van te maken. Ik leef ook voor hem. Als ik dat niet had meegemaakt, had de parkinson me veel meer onderuitgehaald.'
De angst van een zoon
Voor Jasper kwam het nieuws van zijn moeder hard aan. 'Ik was bang mijn moeder te verliezen en dat dat snel zou gebeuren.' Die angst zet hem aan het denken. 'Ik ging meer stilstaan bij de momenten die je samen hebt. Ik nam dat in het verleden meer voor lief, ook al hadden we altijd al een fijne relatie.'
Hij voelt zich sindsdien verantwoordelijker. Samen met zijn vader en broer zorgt hij graag voor haar. 'Ik probeer er vooral op te letten hoe het met haar gaat. Ze kan niet zo goed nee zeggen dus ze doet veel. Dan zeg ik vaak: doe even rustig aan en ga even liggen.'
Een dag vrij voor kleindochter Ella
Dominique kan nog veel zelf. En om een fitte oma te zijn, traint ze veel. Ook dat is niet zonder reden. Ze wil er zijn voor haar kleindochter Ella en voor het tweede kleinkind dat op komst is.
Voor Ella wordt de hele dag vrijgemaakt. Opvallend is dat als ze met Ella is, ze veel minder last heeft van de symptomen. 'Ik maak zo veel geluksstofjes aan in mijn brein als ik haar zie dus misschien helpt dat.' En als het even minder gaat, dan vraagt ze meteen aan haar zoon wanneer Ella weer langskomt.
De parkinsonnegroet
Ook yoga houdt haar krachtig. Van de zonnegroet maakte ze de parkinsonnegroet. Het is een houding waarin je de ruimte om je heen echt ervaart. Zelf geeft ze al een paar jaar les aan mensen met parkinson. 'Ik sta daar weleens met een trillend been voor de groep. Dat maakt niet uit, want je hebt misschien niet de perfecte houding maar je kan nog steeds yoga'en. Er wordt in de lessen juist heel veel gelachen.'
'Mijn glas is van halfleeg naar halfvol gegaan'
‘Mensen zeggen weleens: je hebt het zwaar voor je kiezen gekregen, maar dat voel ik niet zo. Ik voel me een geluksvogel. Ik heb een liefhebbende man, twee gezonde zoons, een kleindochter en nog een die eraan komt. Een mazzelaar.' Juist de donkere wolk laat dat Dominique zien. 'Anders had ik het misschien allemaal gewoon gevonden en gedacht: wat ontbreekt er in mijn leven?'
‘Andere mensen met parkinson herkennen zich hier ook in’, vertelt ze. ‘Hun glas is van halfleeg naar half vol gegaan. Als je gezond bent, kijk je alleen naar wat er ontbreekt. Heb je iets, dan kijk je veel meer naar wat er wél de moeite waard is.'
Moeder en zoon schrijven elkaar een brief
Wat vertellen moeder en zoon elkaar als ze niet naast elkaar lopen? In Leven tot het laatst: de wandeling schrijven Dominique en Jasper een brief. Wat erin staat zie je in deze aflevering van Leven tot het laatst: de wandeling.
Leven tot het laatst: de wandeling is te zien vanaf zaterdag 17 oktober om 22.40 uur bij KRO-NCRV op NPO 2. Leven tot het laatst is ook te streamen via NPO Start.