Factchecken door Pointer, ANP en Nieuwscheckers rond verkiezingen

Van 1 tot 16 maart vond de factcheckmarathon plaats, een samenwerking tussen het datajournalistieke platform Pointer van KRO-NCRV, ANP en Nieuwscheckers. Tweeëneenhalve week controleerden de journalisten uitspraken van lokale politici op sociale media en uit debatten van kandidaatraadsleden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Uiteindelijk zijn er 22 factchecks gepubliceerd.

Tijdens de factcheckmarathon zijn er zes thema’s behandeld: wooncrisis, duurzaamheid, vluchtelingenopvang, mobiliteit en de ontwikkelingen rondom Tata Steel. Met name duurzaamheid en de wooncrisis kwamen veelvuldig aan bod tijdens de debatten. Hierover zijn dan ook de meeste factchecks gepubliceerd.

Zo stelde de CDA Almelo in haar verkiezingsprogramma 2022 dat zij de groenste gemeente van regio Twente waren. Uit onderzoek bleek echter dat Almelo die titel in 2014 nog kon claimen, maar dat in 2022 de gemeente Almelo flink is gezakt op de ranglijst. Inmiddels staan zij op plek 252 van de 355 groenste gemeenten van Nederland. Daarnaast is Hellendoorn de groenste van de regio Twente en staat Almelo in die regio op de laatste plaats.

Duurstede voor Democratie, een nieuwe partij in Wijk bij Duurstede, heeft als voornaamste standpunt: geen windmolens. In dat kader claimde de partij dat er in Nederland naar schatting 50.000 vogels per jaar worden gedood door windturbines. Uit onderzoek blijkt dat die cijfers kloppen, maar dat het niet in verhouding staat tot andere oorzaken van vogelsterfte. Naar schatting doden 3,7 miljoen katten in Nederland 35 miljoen vogels per jaar.

De marathon werd op 16 maart afgesloten met een publieksprogramma over misinformatie rond de verkiezingen bij Beeld en Geluid Den Haag. Renske Leijten (SP), Robert Barker (Partij voor de Dieren) en Serpil Ates (GroenLinks) praatten over hun ervaringen met misinformatie. Aster Dieleman (ANP), Gerline van der Giessen (ANP) en Thomas Mulder (Pointer) deelden de belangrijkste uitkomsten van de factcheckmarathon.

Er was veel media-aandacht voor de factcheckmarathon. Zo schoof Thomas de Beus van KRO-NCRV’s Pointer op de afsluitende dag aan bij Tijd voor Max op NPO 1 om de belangrijkste resultaten te presenteren. Bij Spraakmakers (KRO-NCRV) op NPO Radio 1 werd elke dinsdag en donderdag een update gegeven van de nieuwste factchecks en ook diverse landelijke en lokale media besteedde aandacht aan de marathon. Een greep uit de overige publicaties: Nu.nl, De Correspondent, RTV Utrecht, Eindhovens Dagblad, Tubantia