Anjet van Linge: ‘Wie ben je (z)onder alle afleiding?’

Na jaren van hard werken in het bedrijfsleven zocht beeldhouwer Anjet van Linge de stilte op. Op het Franse platteland vond ze leegte en duisternis, maar ook een ervaring van echtheid en eenheid. In De verwondering vertelt ze aan de hand van twee kunstwerken hoe dat haar werk en leven vormt. ‘Wat vinden we in de leegte?’

Aan het begin van de lijdenstijd is beeldhouwer Anjet van Linge te gast bij Annemiek Schrijver. Op tafel staat een steen. Deze plak Franse kalksteen is deel van Anjets kunstwerk Leegte en verlangen: twee woorden die centraal staan in deze nieuwe aflevering van De Verwondering.

Voordat Anjet zich serieus op haar kunstenaarschap richtte, had ze een ‘succesvolle’ carrière als consultant in het bedrijfsleven. Na vele jaren hard werken ontdekte ze dat een sabbatical lonkte, en ze besloot de stilte op te zoeken. De eerste week van de sabbatical spendeerde ze in een strandhuisje aan zee. ‘Ik was ineens alleen met mezelf, dat was geweldig en vreselijk tegelijkertijd.’ 

Later, in de stilte van het Franse platteland, ontdekte ze vanbinnen een gevoel van angst en leegte, die ze omschrijft als: ongeborgenheid. Vaak proberen we dat gevoel te bedekken door afleiding te zoeken. Maar juist door de leegte onder ogen te komen en daarin te verblijven, kan er een soort stevigheid ontstaan. Dat inzicht ging voor Anjet gepaard met een bijzondere ervaring: ‘Ik zat in Frankrijk te mediteren terwijl er in de verte mais werd geoogst. Op dat moment overviel me een gevoel van echtheid. Ik zag ineens dat alles één is.’ 

Het beeldhouwen begon als een hobby, maar na haar sabbatical besloot ze er serieuzer werk van te maken. Ze werkt vaak in kleine middeleeuwse kerken in Noord-Groningen. ‘Daar voel ik een verbinding met iets wat veel ouder is dan ik.’ Haar kunst stelt de kijker een vraag: ‘Wat blijft er over als je de leegte durft te betreden en je eigen identiteit aflegt?’

In aanloop naar Pasen is de lijdenstijd in het bijzonder een periode waarin je iets mag afleggen, concluderen Anjet en Annemiek. Zo’n periode van ‘ontkleding’ raakt aan de ideeën van mystieke denkers zoals Simone Weil en Michel de Certeau, die wijzen op de ervaring van het lege graf en verlatenheid. ‘We moeten niet te snel wegrennen van de leegte, want juist daar is iets van God te vinden’, zo vat Anjet samen. Als we die rauwe werkelijkheid onder ogen komen, ontstaat er ruimte en verlangen om lief te hebben – en daartoe nodigt ze ons uit.

De verwondering met Anjet van Linge, zondag 22 februari om 08.25 uur bij KRO-NCRV op NPO2