Volgende week zullen duizenden Nederlandse jongeren weer de straat op gaan om actie te eisen tegen de klimaatcrisis. Maar wat als je land nu al gebukt gaat onder de gevolgen van klimaatverandering? Elizabeth Wathuti (26) vertelt waarom wij nú actie moeten ondernemen.
De waarheid is hard: mensen uit Kenia dragen zelf praktisch
niks bij aan de uitstoot. Uit
onderzoek van de Wereld Meteorologische Organisatie blijkt dat Afrika
verantwoordelijk is voor vier procent van de mondiale uitstoot, maar wel
tachtig procent van impact van de klimaatcrisis incasseert. Ter vergelijking:
westerse landen waaronder Nederland en de Verenigde Staten zijn samen verantwoordelijk
voor zo’n tachtig procent van de uitstoot.
Afgelopen november sprak Elizabeth nog op de klimaattop in
Glasgow. Daar wees zij de aanwezige wereldleiders en CEO’s op hun
verantwoordelijkheid om de klimaatcrisis te stoppen. Haar speech maakte indruk,
zo bleek uit de tienduizenden steunbetuigingen die zij op social media ontving.
Hoe kwam een jonge vrouw uit Kenia oog in oog te staan met wereldleiders?
In de bossen
“Ik voelde altijd al een connectie met de natuur”, vertelt
Elizabeth. “Ik groeide op in Kiandu, een dorpje in Kenia met prachtige bossen.
Hier was ik als kind veel te vinden en toen ik zeven jaar was begon ik al met
het planten van bomen. Later toen ik ging studeren werd ik geïnspireerd door
Wangari Maathai, de eerste Afrikaanse vrouw die een nobelprijs won.”
“Zij gaf mij de moed om te strijden voor je idealen. Dus
toen ik twintig jaar was richtte ik de Green
Generation Initiative op. Een organisatie die jongeren lesgeeft over het
klimaat en zorgt dat scholen groener worden door bomen te planten.” Inmiddels zijn
er al 30.000 bomen gepland in Kenia. Haar beweging kreeg steeds meer online
aandacht en groeide uit tot een wereldwijde klimaatbeweging met duizenden
aangesloten jongeren.
Verwoeste levens
In haar land Kenia zijn de effecten van de klimaatcrisis al
goed zichtbaar. Waar het in Nederland nog beperkt blijft tot hetere zomers en zwaardere
regenbuien, gaat het in Kenia nu al om leven en dood. Elizabeth: “De afgelopen
weken heb ik gepraat met lokale bewoners uit het noorden van het land. Zij
ervaren nu de heftigste droogte ooit. Zo erg zelfs dat er geen regenseizoen
was. Dit zijn mensen die afhankelijk zijn van het vee dat ze houden, maar dat
vee sterft massaal door de droogte. Toen ik daar was zag ik honderden dode
dieren op straat liggen. Deze mensen hebben geen andere inkomsten, ze lijden
honger en hun levens zijn totaal verwoest.”
Door het gebrek aan inkomsten moeten ook de kinderen van
school af, vertelt Elizabeth. Daar is namelijk geen geld meer voor. “In plaats
daarvan moeten ze nu op zoek naar water. Vaak zijn dat kilometerslange tochten
in de brandende hitte. Deze kinderen zouden gewoon op school moeten zitten,
ieder kind op aarde heeft daar recht op.”
Verraad
“Het voelt als verraad”, vervolgt Elizabeth. “Ik ben
teleurgesteld in landen als Nederland. De mensen in Kenia die helemaal niet
verantwoordelijk zijn voor de klimaatcrisis worden in de steek gelaten. Mensen
in het westen veroorzaken de uitstoot door hun manier van leven, jullie kunnen
dit ook stoppen. De mensen in Kenia kunnen alleen maar bidden en ik zie dat ze
wanhopig worden.”
er is een tekort aan het nakomen van afspraken
“Het zijn maar een paar landen die het grootste deel van de
uitstoot veroorzaken. Die landen moeten we verantwoordelijk houden. Zij moeten
nu gaan leveren. Er is geen tekort aan oplossingen, aan technologische
innovaties, aan geld. Nee, er is een tekort aan het nakomen van afspraken. De
afgelopen jaren hebben de grootste uitstoters op klimaatconferenties beloofd om
geld vrij te maken voor ontwikkelingslanden om klimaatmaatregelen te nemen.”
In 2008 is afgesproken dat er een fonds komt voor zogenoemde
ontwikkelingslanden. Door de Verenigde Naties zijn 140 van de 193 landen
aangemerkt als ontwikkelingsland en zij hebben daardoor recht op geld uit het
fonds Daarbij werd vastgelegd dat landen
met meer economische slagkracht vanaf 2020 elk jaar 100 miljard euro in die pot
beschikbaar stellen, maar dit is bij lange na niet gehaald. Tot en met 2019 is
er maar 80 miljard in totaal in de pot gestopt. Niet volgens de afspraak dus.
Compassie tonen
Maar hoe komt het dat wij landen als Kenia de rug toekeren?
Elizabeth: “Ik denk dat het twee redenen heeft. De eerste is dat westerse
landen geen besef hebben van de problemen . Zij ervaren de klimaatcrisis niet
op de manier zoals de bevolking in Kenia dat doet. Daardoor onderschatten ze de
ernst van de situatie.”
Ze beloven het een, maar doen het ander
“De tweede reden is omdat jullie er simpel gezegd geen baat
bij hebben. Ze zijn bezig met hun ‘eigen problemen’. Wereldleiders komen naar
klimaatconferenties en geven mooie speeches, maar zodra ze terug zijn in hun
land vertellen ze wat anders. Ze beloven het een, maar doen het ander.”
Elizabeth zat twee weken geleden aan tafel met Mark Rutte.
In Davos maakten zij deel uit van een panel over schoon drinkwater. Elizabeth:
“Ik heb toen nogmaals benadrukt dat landen die het privilege hebben om schoon
drinkwater te hebben, meer moeten doen om dat wereldwijd beschikbaar te maken.
Ik zei dat ze zich niet moeten verschuilen achter beloftes, maar dat het hun
plicht is om in actie te komen.”
Hoe kunnen we dit
veranderen zodat wij als Nederland wel gaan voelen dat de crisis er nu al is?
Elizabeth: “Ik denk dat ieder mens in staat is om zich in te leven in de ander,
maar we moeten dat gevoel wel toestaan. Het gevoel dat het lijden van mensen in
Kenia ook deels jullie schuld is. We moeten niet egoïstisch blijven denken,
daar hebben Kenianen niks aan. Ik denk dat we allemaal in staat moeten zijn om
die compassie te tonen en samen actie te ondernemen.”
Tot haar vreugde ziet Elizabeth de stemmen van de jonge
generatie steeds luider worden. “Je ziet jongeren van over heel de wereld de
straat op gaan om aandacht te vragen voor de klimaatcrisis. Ook onze beweging
groeit, als we in dit tempo doorgaan kunnen ze niet meer om ons heen. De
wereldleiders moeten verantwoording gaan afleggen.”
Volgend week is de klimaatmars in Rotterdam. Elizabeth hoopt
dat Nederlandse jongeren zich blijven roeren. “Ik wil die jongeren bedanken
voor hun steun en solidariteit. Door actie te blijven voeren zetten we de
regeringen onder druk om echt actie te ondernemen. De jongeren geven het
voorbeeld aan de wereldleiders: dit is hoe internationale solidariteit eruitziet.”
Beeld: Duncan Muthomi Mubichi
