Dit is waarom Timothée Chalamet óveral te zien is

Op de rode loper van het Met Gala, de cover van Vogue, Esquire en TIME, in
het reclameblok van de Superbowl en niet te vergeten in de films Dune, The
French Dispatch en Don’t Look Up: tenzij je onder een steen hebt
gelegen, zag je de acteur Timothée Chalamet en zijn glanzende donkere lokken
het afgelopen jaar meer dan eens voorbij komen. 

In korte tijd groeide de 26jarige FransAmerikaan uit tot een van Hollywood’s
meest gewilde acteurs. Als tiener was hij al op het witte doek te zien met
bijrollen in grote producties zoals de scifi blockbuster Interstellar,
maar zijn cultachtige sterrenstatus bereikte hij in 2017 met de vertolking van
Elio in de film Call Me by Your Name. 

Inmiddels heeft Timothée (voor die film) een Oscarnominatie op zak, bestaat
er een Instaaccount met posts waarop
zijn gezicht op geschilderde meesterwerken is gephotoshopt en liggen regisseurs
aan zijn voeten. Wordt er over Timothée geschreven in de pers, dan kan je een
titel vol superlatieven verwachten. Hij wordt gepresenteerd als ‘Hollywood’s
hottest actor’, maar ook als ‘the moment’, ‘the internet’s
boyfriend’ en ‘the new generation leader’. Voor zijn massale
verheerlijking bestaat zelfs een eigen term: chalamania.

Waar komt die populariteit
vandaan? Natuurlijk is er zijn onbetwistbare acteertalent, je moet tenslotte
wel wat presteren wil je als twintiger worden genomineerd voor een Oscar. Maar
er is meer. Volgens mediawetenschappers en cultuurcritici is het lang geleden
dat een acteur in deze mate werd verafgood. En de verklaringen daarvoor reiken
verder dan zijn acteerprestaties, goede coupe en strakke kaaklijn.

"Het voelt bijna als een high om kwetsbaar te zijn"

Moderne mannelijkheid

Eens in de zoveel tijd verschijnt in Hollywood iemand ten tonele die
symbool komt te staan voor het verschuivende begrip van mannelijkheid in de
westerse wereld. In de jaren 1950 was dat de ‘rebelse’ James Dean, in de jaren
1980 het hypermasculiene karakter Rambo, en als we kenners mogen geloven is het nu
de beurt aan Timothée. Geen andere acteur zou het moderne begrip van
mannelijkheid beter belichamen: sensitief, kwetsbaar en met een meer fluïde
genderexpressie.

Zelf sprak Timothée over zijn perceptie van mannelijkheid in een
interview met een generatiegenoot die zijn massale verheerlijking bijna evenaart:
Harry Styles. Daarin zegt hij: “Je kunt zijn wat je wilt zijn. Er is geen
broekmaat of tshirt waar je in moet passen, geen gedrag, gezichtsuitdrukking
of middelengebruik waaraan je moet voldoen om mannelijk te zijn. Het is
opwindend, een brave new world.” In datzelfde interview benadrukt hij
het belang van het tonen van emoties. “Het voelt bijna als een high om
kwetsbaar te zijn.”

Wordt Timothée’s vermeende fluïde genderexpressie besproken in de media,
dan is er vooral aandacht voor zijn ‘androgyne’ uiterlijk en fijnzinnige gevoel
voor mode. De acteur heeft geen stylist, maar gaat voor speciale evenementen
samenwerkingen aan met designers die iets custom made voor hem maken.
Bekend en bejubeld zijn een fuchsia roze outfit van Stella McCartney, een
glitterharnas van Louis Vuitton en een pak met knalrode bloemenprint van
Alexander McQueen.

Volgens sommige
journalisten zou het feit dat Timothée een cultstatus kreeg na zijn rol als de
heimelijk homoseksuele Elio zelfs laten zien dat moderne mannelijkheid niet per
definitie hand in hand gaat met heteroseksualiteit. In de New York
Times werd in 2018 gekscherend ‘het tijdperk van de twink’ aangekondigd, met
Timothée als ultieme twink: een term die vooral onder homo’s wordt gebruikt en
verwijst naar een jonge, slanke, aantrekkelijke man met weinig lichaamshaar.
Dat Timothée voor zover bekend alleen op vrouwen valt, zou van hem geen mindere
twink maken.

Queerbaiting

Maar hoe vooruitstrevend is de persoon Timothée
Chalamet écht? Volgens mediawetenschapper dr. Francesca Soband van de
Universiteit van Cardiff worden hem allerlei emancipatoire eigenschappen
toegekend, maar zien we in feite de verheerlijking van het bekende: een jonge,
witte, cisgender en slanke heteroman. In haar
onderzoek naar de beeldvorming van de
acteur stelt ze dat hij juist dankzij zijn geprivilegieerde positie de ruimte
heeft om zowel op als buiten het witte doek te spelen met zijn seksualiteit en
genderexpressie. Zonder daarbij last te hebben van de onderdrukking en
uitsluiting waar sociale minderheden gewoonlijk wél mee te maken krijgen.

Na het uitkomen van de film Call Me by Your Name werd Timothée dan
ook queerbaiting verweten door een deel
van de lhbti+gemeenschap. Door een opzienbarende rol aan te nemen
zou hij zichzelf bewust in de spotlights hebben gewerkt, waarbij zijn eigen
seksualiteit een geliefd onderwerp van gesprek werd. Tegelijkertijd is bekend
dat openlijke lhbti+ acteurs niet dezelfde kansen krijgen om gewilde
hoofdrollen te spelen, ook niet als het om homoseksuele karakters gaat. Echt
vooruitstrevend was het pas geweest als Timothée de rol van Elio bewust aan een
lhbti+’er had afgestaan, zo luidde de kritiek.

Anders, maar niet té

Een andere eigenschap die het sterrendom van Timothée tot uitzonderlijke
hoogte zou hebben doen stijgen, is zijn Franse achtergrond. Soband merkt in
haar onderzoek op dat er vooral in de VS nogal wat positieve aandacht uitgaat
naar zijn Franse vader, zijn Franse naam en zijn kennis van de Franse taal.
Daardoor wordt hij, zo stelt de onderzoeker, geassocieerd met een zekere
wereldwijsheid, sophistication en onAmerikaanse chiqueheid. Dat
Timothée zijn hele leven in de VS heeft doorgebracht, doet daar in de beleving
van het publiek geen afbreuk aan.

Het valt inderdaad op dat zijn naam, en dan vooral de uitspraak ervan,
gretig wordt besproken in interviews. En in de vele profielen die inmiddels
over hem zijn geschreven, doemt steeds weer hetzelfde beeld op: dat van een
dromerige intellectueel. Zo wordt in dit
coverartikel van GQ magazine uitgebreid beschreven hoe Timothée zich regelmatig
terugtrekt in zijn cabine in de bossen van Upstate New York, om er muziek te
maken en literatuur te lezen.

Zijn afwijking draagt bij aan zijn 'personal brand' in plaats van het in gevaar te brengen

In hetzelfde artikel wordt Denis Villeneuve, regisseur van Dune, gevraagd
waarom hij Timothée koos voor de rol van de gekwelde intergalactische prins
Paul Atreides. “Hij heeft een diepe intelligentie in zijn ogen, iets dat je
niet kan forceren”, is het antwoord. “Hij is briljant, intellectueel, sterk.
Zijn jeugdige, haast kinderlijke uitstraling staat in contrast met zijn oude
ziel.”

Volgens Soband moeten we ons afvragen of dezelfde kwaliteiten op Timothée
zouden worden geprojecteerd als hij geen FransAmerikaan, maar een
AfroAmerikaan of Aziatische Amerikaan zou zijn. Zou zijn achtergrond dan ook
als verfrissend anders worden gezien? Het eerlijke antwoord is
hoogstwaarschijnlijk ‘nee’. Ook hier geldt dat zijn afwijking van de norm, in
dit geval als FransAmerikaan, hem een zweem van anderszijn geeft zonder
daadwerkelijk tot een gemarginaliseerde groep te behoren. Zijn afwijking draagt
bij aan zijn personal brand in plaats van het in gevaar te
brengen. 

Om diezelfde reden werd Timothée in het verleden al eens benoemd tot ‘white boy
of the month’. Een term die verwijst naar mannelijke
celebs die online en masse worden geadoreerd en tegelijkertijd kritiek levert
op het feit dat ze in veruit de meeste gevallen wit zijn. Want hoewel het steeds
beter gesteld is met de representatie van acteurs van kleur in Hollywoodproducties,
blijft een vergelijkbare massale verheerlijking door fans en media meestal
uit.

Hoe getalenteerd, knap of charmant je Timothée ook vindt, zijn sterrenstatus is
bovenal ontzettend voorspelbaar.
____

Beeld in header: ANP.
Benieuwd naar de films waarin de acteur een glansrol speelt? NPO3 zette ze hier voor je op een rijtje.