Wanneer wordt water eigenlijk ‘zacht’ genoemd en wanneer ‘hard’? 

Hard water heeft te maken met hoeveel kalk er in het water zit. Kalk bestaat uit calcium magnesium. Hoe meer hiervan in het water zit hoe ‘harder’ het water is. 

Er bestaat in Nederland geen officiële hardheidschaal maar er zijn door drinkwaterbedrijven wel richtlijnen opgesteld. De waterhardheid wordt over het algemeen uitgedrukt in Duitse graden (°dH). 1 dH houdt in dat een liter water 17,8 milligram kalk bevat.

Drinkwaterbedrijven hanteren de volgende schalen:

• 0-4 dH        Zeer zacht
• 4-8 dH        Zacht
• 8-12 dH      Gemiddeld
• 12-18 dH    Vrij hard
• 18-30 dH    Heel hard

Verschillende waterhardheid per gemeente

De waterhardheid kan voor iedere provincie, gemeente en zelf per buurt behoorlijk uiteenlopen en soms ook veranderen na verloop van tijd. Binnen de provincie Zuid-Holland loopt de waterhardheid al uiteen van 5dH in de gemeente Nieuwkoop tot 10 dH in de gemeente Rijswijk. 

Je kunt vaak via het drinkwaterbedrijf van je eigen gemeente opzoek welke waterhardheid zij hanteren voor hun drinkwater. Maar maakt het uit hoe hard of zacht het water is dat uit je kraan komt?

Nederlanders associëren hardheid met ‘ slechter water’ is dat terecht?

Het is wel degelijk van belang hoe hard het water is dat uit je kraan komt, maar de associatie dat harder water per definitie slechter is niet altijd terecht. Er zit zelfs een ondergrens aan het water zodat het niet te zocht wordt. Deze ondergrens zit momenteel op 5dH. Dit komt neer op 40mg calcium per liter water.

Hier is ook een goede reden voor. Want bij te lage concentraties heeft het water de neiging om de leidingen in je huis of de mineralen in je lichaam op te lossen.

De risico's van te zacht water

Water dat leidingen en mineralen oplost? Ja, water lost van nature allerlei stoffen op, en je drinkwater dus ook. Normaal gesproken als het water in de bodem zit geldt dit voor calcium, magnesium en bijvoorbeeld ijzer. 

Als je dit allemaal uit het water zou halen, dan gaat het water op zoek naar wat het wél op kan lossen. Dit zullen dan leidingen in huis zijn als deze bijvoorbeeld van metaal zijn gemaakt en/of de mineralen oplossen in je lichaam. 

Een ander nadeel van te zacht water is dat wasmiddel in je kleding zitten en zeep op je lichaam blijft zitten na het douchen. Erg belangrijk dus dat er een ondergrens is aan kalk en magnesium in het water dat uit de kraan komt. 

Het water mag niet te hard zijn

Als er wat meer kalk in het water zit, waardoor het water harder is, is dit niet per se gelijk een probleem. Dus geen paniek. Voor je gezondheid maakt het ook niks uit. Toch willen gemeentes en drinkwaterbedrijven niet dat het water te hard is.

De kalk kan namelijk neerslaan op je leidingen, in je wasmachine, vaatwasser of koffiemachine. Dit wordt ook wel het zogenaamde ‘kalk afzettend vermogen’ genoemd. Hoe meer kalk in het water zit, hoe meer er kan neerslaan op je apparaten. En die kunnen daar niet tegen. Dus over het algemeen is het verstandig zacht water aan te bieden. 

De perfecte balans

Drinkwaterbedrijven weten ook dat mensen zich staan te ergeren als ze elke dag de douche moeten boenen omdat er weer kalk zichtbaar is. Klantcomfort is een belangrijke reden om zacht water aan te bieden. Daarnaast verbruiken apparaten met kalkaanslag ook meer energie, dus ook voor het klimaat is het beter dat er zacht water uit de kraan komt, naast het feit dat apparaten zonder kalk ook nog eens langer meegaan. 

De laatste reden waarom zacht water belangrijk is, is dat calcium op zeep reageert waardoor zeep veel minder goed functioneert. Dus dan moet je meer zeep, waspoeder of dergelijke gebruiken als je hard water hebt. Dit is dan weer slecht voor het milieu. 

Heb je een waterontharder nodig?

Er zijn veel apparaten en filters op de markt die water zachter maken door kalk eruit te halen. Op websites van fabrikanten van waterontharders staat vaak dat water boven de 4 dH al hard zou zijn. Dat klopt niet: water wordt pas als hard beschouwd vanaf 12 dH. 

In de meeste gemeentes is een waterontharder daarom niet nodig om van goed en lekker drinkwater te genieten. Ook voor je wasmachine of vaatwasser is het niet noodzakelijk om het water extra te ontharden. Veel waterfilters ontharden het water namelijk volledig, wat kan leiden tot problemen met de leidingen. Daarnaast kan er bacteriegroei ontstaan.

De omslag naar zacht water

Voor het drinkwater is het op zich niet nodig om zacht water aan te bieden. Drinkwaterbedrijven zagen echter in dat het voor de consument in gebruik veel fijner is, dat het voor het klimaat een stuk vriendelijker is en dat je ook veel langer kunt doen met je apparaten en deze ook effectiever kunt gebruiken. 

Ook al is het voor drinkwaterbedrijven een duur proces om water zachter te maken, ze doen het wel. Het is daarom in de meeste gevallen niet nodig om zelf het water nog verder te ontharden. Toch benieuwd hoe hard het water is in jouw regio? Raadpleeg je drinkwaterleverancier of kijk hier.