Fruit uit een zakje

Wie de voorkant van een zakje knijpfruit bekijkt, ziet vooral fruit. Appel, peer, mango, soms wortel of spinazie. Vaak met geruststellende woorden erbij: 100% fruit en groente, biologisch, zonder toegevoegde suikers.

Geen toegevoegde suikers betekent echter niet dat er geen suiker in zit. Fruit bevat van nature suikers. Die blijven gewoon aanwezig als een appel, peer of mango wordt gepureerd en in een knijpzakje belandt. De suikerpot is misschien dichtgebleven, maar het fruit zelf was al zoet. En precies daar wordt het interessant.

Concentraat of puree

Waar sommige zakjes knijpfruit voor 100 procent uit fruitpuree bestaan, voegen sommige fabrikanten ook vruchtensapconcentraat toe. Geconcentreerd citroensap kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor de houdbaarheid of een frissere smaak, maar in sommige zakjes zit ook geconcentreerd sinaasappel- of appelsap. Dat kan het product extra zoet maken, en daarmee aantrekkelijker voor kinderen.

Op de voorkant van de verpakking zie je dat verschil meestal niet: daar kan in beide gevallen nog steeds 100% fruit en groente staan. Maar hoeveel suiker bevat zo’n zakje knijpfruit dan?

Suiker in knijpfruit

Hoeveel suiker er precies in zit, verschilt per product. Een zakje met meer groente kan lager uitkomen dan een variant met vooral zoet fruit. Maar het principe blijft hetzelfde: het is fruitmoes, inclusief de suikers die van nature in dat fruit zitten.

Sommige zakjes knijpfruit bevatten 12 gram suiker per 100 gram. Dat is meer suiker dan cola, dat 6 tot 11 gram suiker per 100 milliliter bevat. Fruit bevat uiteraard allerlei voedingsstoffen die niet in cola zitten. Maar hoe zit het als je knijpfruit met een losse appel of peer vergelijkt?

Appels met peren vergelijken

Op papier is knijpfruit niet automatisch veel calorierijker dan gewoon fruit. Een groot zakje knijpfruit en een appel komen allebei uit op 76 kcal. Ook de hoeveelheid suiker ligt redelijk dicht bij elkaar.

Maar bij vezels zie je verschil: een groot zakje knijpfruit bevat 1,9 gram vezels, een appel 2,7 gram. Dat lijkt geen wereld van verschil, maar het vertelt wel iets. Bij gewoon fruit krijg je niet alleen voedingsstoffen binnen, maar ook structuur: schil, vruchtvlees, stevigheid. Je moet happen, kauwen en pauzeren. En daar zit het verschil.

Gebrek aan kauwen maakt groot verschil

Het eten van knijpfruit vergt nauwelijks inspanning. Een zakje kan in korte tijd leeg zijn. Niet omdat een kind gulzig is, maar omdat het product daarvoor is gemaakt.

Een zakje knijpfruit verzadigt veel minder goed dan een stuk fruit. Door te kauwen krijgen je hersenen namelijk signalen dat je aan het eten bent. Daardoor krijg je een voller gevoel en neemt je eetlust af. Ook komen er tijdens het kauwen enzymen vrij in je speeksel die helpen bij de vertering van koolhydraten.

Het Voedingscentrum adviseert daarom om kinderen liever heel fruit of stukjes fruit te geven dan knijpfruit of ander drinkbaar fruit.

Kinderen leren eten

Er speelt nog iets mee. Fruit eten gaat ook over wennen aan smaken en structuren. Een peer is sappig en zacht. Een appel knakt. Een banaan moet je pellen. Een mandarijn heeft partjes. Het zijn misschien kleine verschillen, maar ze horen wel bij leren eten.

Bij knijpfruit heb je dat minder. Appel, mango, peer en wortel worden één zachte massa. Een kind proeft wel zoet fruit, maar oefent minder met kauwen, voelen en herkennen wat het eet.

Knijpfruit als gemaksproduct

'Zonder toegevoegde suikers' klinkt als een geruststelling. Je geeft je kind iets zoets, maar het voelt verantwoord. Geen koek, geen snoep, geen discussie bij het schap.

En eerlijk is eerlijk: die claim kan gewoon kloppen. Alleen vertelt zo’n claim niet het hele verhaal. Hij zegt niets over de hoeveelheid suiker die al in het fruit zat. Daarom moet op producten met deze claim ook worden vermeld dat ze van nature aanwezige suikers bevatten.

Daar zit de kracht én de beperking van het etiket. Het kiest zorgvuldig welk deel van het verhaal voorop staat.

Conclusie

Knijpfruit snoep noemen is te kort door de bocht. Veel varianten bestaan uit fruit, soms aangevuld met groente, en bevatten geen toegevoegde suikers. Maar inwisselbaar met fruit is het niet.

Voor onderweg kan knijpfruit handig zijn. Een drukke dag vraagt soms om praktische oplossingen. Een zakje knijpfruit in de tas kan dan heel welkom zijn. Maar het wordt ingewikkelder als gemak ongemerkt de plek inneemt van gewoon fruit. En juist omdat de verpakking zo gezond oogt, valt die verschuiving minder op.