Niets is wat het lijkt. Filmmaker Angelo Raaijmakers (33) weet dit maar al te goed. Als man mishandeld worden door je vriendin klinkt vreemd. Je bent toch groter en sterker? Lange tijd vraagt hij zich af of dit aan hem ligt. ‘Het blijft me altijd achtervolgen en zal nooit weggaan.’
Een taboe
In een tijd waarin het veel gaat over femicide en vrouwenrechten is het voor Angelo (33) een moeilijk thema om aan te snijden: híj werd slachtoffer van partnergeweld. Een taboe. Toch waagt Angelo de sprong, maakt er een film over en vertelt zijn verhaal in Taboes. We spreken hierover met hem.
Angelo vindt het belangrijk om als man kwetsbaarheid te tonen. Angelo: ‘Als mannen meer durven zeggen wat ze echt aan het hart ligt, in plaats van dat het zich misschien uit in woede, frustratie, of andere toxische emoties, dan denk ik dat dat de wereld veel goed zou doen.’
'Ik kreeg een schop in mijn maag omdat ik op dat moment geen seks met haar wilde'
Een randje
Twee keer raakt Angelo in een relatie die niet gezond is. Bij de eerste is Angelo nog heel jong. Hij vertelt: ‘Ik was verslaafd aan de liefde en wilde de signalen niet zien, ook al was er sprake van psychische en emotionele mishandeling.’
Bij de tweede relatie is het anders, waar het ook om fysiek en seksueel geweld gaat. Angelo: ‘‘Na een paar maanden had ik dit al door, doordat de relatie al fysiek was geworden toen ik een schop in mijn maag kreeg omdat ik op dat moment geen seks met haar wilde.’
Angelo omschrijft zijn toenmalige partner als iemand met een randje. ‘Dat was in het begin aantrekkelijk en charismatisch. Ze was niet helemaal te peilen en liet niet makkelijk het achterste van haar tong zien. Dat had iets mysterieus. Maar toen onze relatie fysiek werd, had ik al snel door dat het niet goed zat.’
Treurig voor de ander
Angelo vindt moeilijk in detail te treden over de mishandelingen. ‘Ik vind het goed dat er aandacht is voor dit onderwerp, maar de ander kan haar verhaal nu niet doen. Als ik te veel in detail treed, of haar zwart maak, dan vind ik dat nog steeds oneerlijk. Ik vind het ergens ook treurig voor de ander. Dat klinkt misschien vreemd, maar zij mishandelde mij (hopelijk) ook niet voor de lol.’
Dan deelt hij toch iets: ‘Het varieert van een tik in je gezicht, tot een deken over je hoofd tot met een mes in je slaapkamer staan. Dit zijn vormen die in mijn situatie voorkwamen die alsmaar extremer werden.’
‘Ik dacht: als dit langer zo doorgaat, dan overleeft iemand het niet. En dat zou ik zomaar eens kunnen zijn'
Fysiek groter en sterker
Het loopt uiteindelijk zo uit de hand, dat Angelo besluit het huis uit te vluchten. Midden in de nacht belt hij aan bij zijn ouders. Angelo: ‘Ik dacht: als dit langer zo doorgaat, dan overleeft iemand het niet. En dat zou ik zomaar eens kunnen zijn.’
Vanaf dan vertelt Angelo het ook aan zijn vrienden, die verbaasd en ongemakkelijk reageren. Angelo: ‘Het paste niet in het beeld dat zij hadden. Hoe kon dit nou? Ik was groter en fysiek sterker. Waarom sloeg ik niet terug?’
Angelo hoort nog altijd zijn vaders stem in zijn hoofd: dat je een vrouw simpelweg nooit slaat. Maar Angelo verdedigde zichzelf uiteindelijk wel: ‘Dat was het pijnlijkste, want iemand had mij zover gekregen dat ik mezelf toch liet gaan en daarmee een kernwaarde van mijzelf. Het is verdrietig dat het zover is gekomen.’
Laag zelfbeeld
Angelo wordt als kind erg gepest. Hierdoor heeft hij lange tijd een laag zelfbeeld. Angelo: ‘Als je in twee ongezonde relaties terechtkomt, nadat je langdurig gepest bent, denk je: ik zal het wel verdiend hebben. In zo’n mindset zat ik lange tijd vast. Ik liet het in zekere mate gebeuren. Ik vond het heel erg moeilijk om mijn grenzen aan te geven.’
Angelo is ook bang dat als hij de relatie beëindigt, hij nooit weer iemand vindt op wie hij zo gek is. ‘Ik dacht de ander te kunnen helpen. Je denkt: je komt er samen sterker uit en dan wordt alles anders.’
Ongezonde relatie
Als scenarist en regisseur besluit Angelo in zijn film A Perfect Night te verfilmen hoe complex partnergeweld kan zijn.
Hij licht toe: ‘Partnergeweld zit ‘m in hele subtiele dingen – dat laat de film ook zien. Het is niet: ‘Hoi schat, hoe was je dag?’ En je krijgt vervolgens een klap in je gezicht. Iemand is aantrekkelijk en leuk en je kent elkaar op een bizar diep niveau. Je zit samen in die ongezonde relatie en dat versterkt ook weer het gevoel van samenzijn. De fysieke mishandeling is vaak het topje van de ijsberg, maar daaronder zit zoveel meer. Dat probeer ik met mijn film invoelbaar te maken.’
Bespreekbaar maken
Dat is anders bij Taboes, waar Angelo aan meewerkt en zelf voor de camera staat. Hierin praat hij met Robbert Rodenburg openlijk over wat hij meemaakte. ‘Tijdens de draaidag vond ik het confronterend om te merken wat het me allemaal nog deed. Ik ben al een aantal jaar verder, maar als je lang genoeg prikt komt het allemaal weer naar boven. Het blijft me altijd achtervolgen en zal nooit weggaan.’
Bij de screening van zijn eigen film hoort Angelo de verhalen van andere mannen en dringt het door dat hij echt niet de enige is. Dat Taboes is gemaakt, vindt hij hoopvol. ‘Er wordt inmiddels vaker een poging gedaan om dit soort onderwerpen bespreekbaar te maken. Het hangt in de lucht.’
Angelo is te zien in Taboes met presentator Robbert Rodenburg op 19 maart op NPO Start en op 26 maart op NPO 3.
Benieuwd naar zijn film A Perfect Night? Deze staat vanaf 19 maart om 19.00 uur op het Youtube kanaal van KRO-NCRV.