Er worden in Nederland elk jaar zo’n drie miljoen kerstbomen verkocht, en het liefst betalen we daar zo min mogelijk voor. Maar de prijzen, die variëren nogal. Je hebt bomen die een tientje kosten, terwijl je voor de duurdere exemplaren makkelijk meer dan honderd euro betaalt. Hoe is dat enorme prijsverschil te verklaren? De Keuringsdienst pakt de rekenmachine erbij.
Van zaad tot volwassen boom
De kerstboom legt een flinke weg af voordat-ie jouw huiskamer met kerst siert. Elke kerstboom begint als klein zaadje, en die zaden komen van ver.
De meeste naaldboomzaden voor kerstbomen komen uit het zuidoosten van Europa en in sommige gevallen zelfs helemaal uit Georgië. Kwekers uit bijvoorbeeld Duitsland, Denemarken, Polen of Nederland kopen die zaadjes. Daar groeien ze uit tot boompjes van zo’n 30 tot 50 centimeter.
Na drie tot vijf jaar doorgebracht te hebben bij deze eerste kweker verhuizen ze naar een tweede kweker. Dit kan in een heel ander land zijn. Daar groeien de bomen nog drie tot zes jaar verder totdat ze hun uiteindelijke grootte hebben bereikt.
Onderhoud
De tweede kweker snoeit de naaldbomen twee keer per jaar om die mooie piramidevorm te creëren. De bomen groeien namelijk niet van zichzelf zo mooi symmetrisch.
De piek van de boom wordt ook afgeknipt, zodat alle groeikracht in de takken gaat zitten. Om een mooie, volle naaldboom te krijgen, moet de boom vooral niet te snel groeien.
Bij het rooien worden de bomen vaak met de hand gekapt, netjes verpakt in netten en op transport gezet naar Nederland. Er gaat dus heel wat werk en tijd in de kweek van een kerstboom zitten.
Veel werk voor een tijdelijke boom
Het is dus niet heel gek dat zo’n kerstboom best prijzig kan zijn. Toch lopen de prijzen van die bomen enorm uiteen. Je hebt kerstbomen van een euro, maar je kunt ook meer dan honderd euro voor een kerstboom neerleggen. Vanwaar dit enorme prijsverschil?
Natuurlijke factoren
Vanzelfsprekend bepalen de leeftijd en grootte van de boom een groot deel van de prijs. Hoe langer de boom bij de kweker heeft gestaan, hoe duurder hij wordt.
Maar ook de natuur speelt een rol in de prijs van jouw kerstboom. Droogte, stormen of andere extreme weersomstandigheden kunnen een oogst verpesten, wat de prijs opdrijft. Hoe ouder en groter de boom, hoe groter het risico voor de kweker. Droogte of ziekte kan jaren werk tenietdoen.
Verschillende soorten kerstbomen
Het is de oplettende kerstboomshopper vast wel eens opgevallen dat er allerlei verschillende soorten zijn. Je hebt bijvoorbeeld fijnsparren, blauwsparren, Servische sparren of Nordmann-sparren. En die verschillen allemaal in prijs.
De Nordmann is veruit de duurste boom. Deze sparsoort groeit namelijk een stuk langzamer dan andere sparsoorten. En ook voor kerstbomen geldt: tijd is geld. Het duurt zo’n acht tot twaalf jaar voordat een Nordmann van twee meter in je woonkamer staat. De fijnspar bereikt daarentegen binnen vier tot zes jaar al hetzelfde formaat.
Dat maakt de fijnspar aanzienlijk goedkoper. Maar daar staat tegenover dat hij minder naaldvast is, waardoor je een stuk vaker moet stofzuigen, en in het ergste geval zelfs met een kale boom zit.
Dezelfde boom voor drie keer zoveel geld?
Maar er is nogal verschil in prijs. Zo betaal je voor een Nordmann van twee meter bij de bouwmarkt 30 tot 40 euro. Bij het tuincentrum kost dezelfde boom 75 euro. Ga je naar de speciaalzaak, dan moet je al snel meer dan 100 euro neerleggen om een Nordmann van twee meter in huis te halen. Hoe is dat te verklaren?
Volgens de Deense kerstbomenkweker Bernt Johan Collet speelt verschil in kwaliteit een grote factor in de uiteindelijke prijs. ‘Niet elke boom is even mooi. Voor een mooie volle boom kun je natuurlijk meer vragen. Maar de lelijke exemplaren moeten ook ergens heen.’
Stunten met kerstbomen
Een andere factor die meespeelt in de prijs van de kerstboom is de verkoopstrategie van de verkoper. Sommige winkels stunten met prijzen in de hoop dat jij met meer dan alleen die kerstboom naar huis gaat.
De kerstboom op de hoek is daarom vaak duurder dan een kerstboom van een grote keten. Al helemaal als deze kerstboomverkoper zich in een welvarende wijk bevindt.
Prijsverschil kerstbomen
Er zijn dus allerlei verschillende factoren die de prijs van jouw kerstboom bepalen.
- Soort: De Nordmann-spar is duurder dan de fijnspar vanwege zijn langzamere groei en betere naaldvastheid. Fijnsparren zijn goedkoper, maar verliezen sneller hun naalden.
- Kwaliteit: Een boom met een perfecte, volle vorm en onbeschadigde naalden wordt hoger gewaardeerd dan een minder goed gevormd exemplaar.
- Transport: Bomen die geïmporteerd worden, bijvoorbeeld uit Denemarken, brengen hogere transportkosten met zich mee.
- Kweekmethoden: Bomen die onder betere omstandigheden groeien, zoals met meer ruimte en verzorging, hebben hogere productiekosten.
- Verkooppunt: Afhankelijk van waar je de boom koopt, kan deze flink in prijs verschillen.
Waar en welke boom je ook koopt, er is jarenlang werk en zorg besteed om van een kleine spar een prachtige kerstboom te maken. En dat alles voor een boom die na drie weken in de huiskamer op straat belandt.