Verreweg de meeste vis komt uit de zee, maar er zijn er maar een paar die de zee als voornaam gebruiken: zeebaars is er zo één. Soms geserveerd als filet, vaak verkocht als catch of the day. De vraag is alleen: uit welke zee komt zeebaars precies? Keuringsdienst van waarde komt erachter dat je bij zeebaars bijna nooit weet wat je precies beethebt.
Catch of the day
Vraag op de markt of in een restaurant wat de catch of the day is, en het antwoord luidt vaak ‘zeebaars’. Vraag je door waar het specifieke visje vandaan komt, dan kan het antwoord nogal eens verschillen. Van de Noordzee tot aan de Middellandse Zee.
En gek genoeg is die vangst van de dag in de meeste gevallen niet eens echt gevangen. Verreweg de meeste zeebaars is namelijk kweek. En ook die gekweekte draagt vaak trots de titel ‘vangst van de dag’. Waar komt die kweekvis dan vandaan?
Gekweekte zeebaars
In Griekenland zijn ze meester in het kweken van onze dagschotel. ‘In 95 procent van de gevallen is zeebaars gekweekt,’ vertelt de Griekse zeebaarskweker Dimitris Papapanagiotou in de Keuringsdienst van waarde-uitzending. ‘Soms vind je wilde zeebaarzen, maar die zijn zeldzaam.’
Meer voor wild
En dat zie je aan het prijskaartje. Voor een wilde zeebaars leg je bij sommige vishandelaren maar liefst 45 euro neer per kilo. Dat terwijl de gekweekte variant voor de helft van de prijs over de toonbank gaat.
Voor het verschil in smaak of uiterlijk doe je het niet: visverkopers kunnen de wilde vis zelf al nauwelijks van de kweekvis onderscheiden. Koop je een wilde zeebaars bij je vishandelaar, dan kun je ‘m eigenlijk maar aan één ding herkennen: de lengte.
Een minimale lengte
Voor wilde zeebaars geldt: die moet volgens de regelgeving minstens 42 centimeter lang zijn. Maar wat is er erg aan kleinere zeebaarzen opvissen?
Die zijn jong en hebben misschien nog niet de kans gehad om zich te produceren. De vangst op deze kleintjes kan de algehele populatie doen slinken. En dat terwijl het nog niet goed gaat met de zeebaarzenpopulatie. De strenge wetgeving is dus hard nodig.
Illegaal opgevist en doorverkocht
Toch zijn er op de markt ook exemplaren te vinden die minder lang zijn. Hoe kan dat? Illegaal verkregen zeebaars doet de rondte.
Floor Jansen, Hoofd Milieu Criminaliteit bij de Politie, zegt hierover in de Keuringsdienst van waarde-uitzending: ‘Met camerabeelden hebben we vastgelegd dat er ‘s nachts illegaal vis in vuilniszakken van de schepen werd gebracht en rechtstreeks aan restaurants of andere handelaren werd doorverkocht.’ De illegale visstropers pakken hiervoor de hoofdprijs.
‘Het is een serieus ding, omdat de consument het niet ziet aan de vis,’ zegt vishandelaar Nico Waasdorp in de Keuringsdienst van waarde-uitzending. Is er dan écht geen manier om te checken of je met kweek of wild te maken hebt?
Hoe kun je het zien?
Een gekweekte en wilde zeebaars hebben hetzelfde uiterlijk en delen hun structuur. Het galgenmaal van de vis blijkt de enige manier om te ontdekken of je mogelijk met wild te maken hebt.
‘Wilde zeebaarzen zijn echte roofvissen,’ legt marine-ecoloog Eileen Heße in de Keuringsdienst van waarde-uitzending uit. ‘Ze eten alles, van kreeftachtigen tot weekdieren, garnalen en haring. Maar ook platvissen zoals bot en schol.’
Heße vervolgt: ‘Die laten sporen achter in de maag, met name wervels, gehoorsteentjes, maar ook ogen en kaken. Gekweekte zeebaars krijgen speciaal samengeperst voer.’ En dat laatste soort voer laat geen sporen achter.
Een klusje voor de visboer
Wil je dus bij wilde zeebaars weten of-ie wel echt wild is? Vraag je visboer dan of hij of zij de maag van je vis kan checken op de inhoud. Komen er overblijfselen van andere visjes uit, dan is de kans groot dat je een wilde vis te pakken hebt.
Wil je bij een gekweekte zeebaars checken of je een duurzame variant in handen hebt? Raadpleeg dan de VISwijzer en zoek naar een ASC-keurmerk.
Meer van Keuringsdienst van waarde weten?
Schrijf in je voor de nieuwsbrief Groener eten & leven. Al duizenden mensen gingen je voor!
